Świat

Jacek Laskowski
Klęska liberałów i separatystów Mandatu nie uzyskał także przywódca separatystycznego Bloku Quebeckiego Gilles Duceppe, który również podał się do dymisji. Francuskojęzyczni nacjonaliści po raz pierwszy od wielu lat zostali pokonani w stanowiącej ich bastion prowincji Quebec i stracili prawie całą reprezentację parlamentarną. Zachowali zaledwie 4 miejsca (mieli 49). Wybory potwierdziły tendencję stopniowego słabnięcia nastrojów separatystycznych w Quebecu. Triumf Partii Konserwatywnej i stojącego na jej czele premiera Stephena Harpera kończy okres niestabilności parlamentarnej, która zmusiła Kanadyjczyków do pójścia do urn po raz trzeci w ciągu pięciu lat. Utrwalić zwrot na prawo Konserwatyści objęli mniejszościowe rządy w 2006 r. po latach całkowitej dominacji Partii...
Antoni Rybczyński
„Tarcza antyrakietowa nie jest wymierzona przeciwko Rosji” – podkreślał Basescu w telewizyjnym wystąpieniu. Mimo to, jeszcze tego samego dnia Moskwa zażądała od USA gwarancji prawnych, że system obrony przeciwrakietowej w Europie nie będzie wymierzony przeciwko strategicznym siłom jądrowym Rosji. Decyzja ws. tarczy w Rumunii „jest sprzeczna z logiką trwającego dialogu amerykańsko-rosyjskiego ws. rozmieszczenia wschodnioeuropejskiego systemu obrony rakietowej” – oświadczył 4 maja szef komitetu polityki zagranicznej Dumy Konstantin Kosaczow. Tego samego dnia odbyło się spotkanie Rady Rosja–NATO, na którym Rosjanie nie zmienili ani o jotę swojego stanowiska. Szef sztabu armii gen. N. Makarow powiedział, że Moskwa jest gotowa przedyskutować wszystkie propozycje ws. europejskiej tarczy...
Krzysztof Głowacki
Epidemia Narkomania w Rosji jest zagrożeniem dla bezpieczeństwa narodowego. Tymi słowami na posiedzeniu prezydium Rady Państwa w Irkucku Dmitrij Miedwiediew wezwał do przyjęcia ustawy zezwalającej na przeprowadzanie testów na obecność narkotyków u młodzieży szkolnej. Włodarz Kremla opowiedział się również za karaniem osób używających narkotyków, za przymusowym leczeniem narkomanów oraz za zamykaniem stron internetowych zawierających przepisy na produkcję narkotyków. Według nieoficjalnych danych w Rosji jest prawie 3 mln narkomanów. Zacieśnianie współpracy Pod koniec kwietnia prezydent Uzbekistanu Islam Karimow spotkał się z przewodniczącym ChRL Hu Jintao i premierem Wen Jiabao. Efektem wizyty jest podpisanie 25 dokumentów dotyczących inwestycji na sumę 5 mld dol. Współpraca...
Antoni Rybczyński
„Reakcyjna” polityka Z kolei rosyjskie „niet” w Radzie Bezpieczeństwa ONZ podczas głosowania nad projektem rezolucji tylko potępiającej użycie siły przeciwko cywilom w Syrii przypieczętowuje zmianę w polityce Moskwy wobec wydarzeń tzw. arabskiej rewolucji. Przez kilka miesięcy Rosja trzymała się raczej w cieniu, nie angażowała w sprawę, ale też nie przeszkadzała za bardzo innym. Dziś widać już wyraźnie, że poczuła się bardzo pewnie na tym polu i wkracza na główną scenę wydarzeń. Do rangi symbolu urasta głosowanie na forum Rady Praw Człowieka ONZ przeciwko rezolucji wzywającej do niezależnego dochodzenia ws. sytuacji w Syrii. Mimo że z góry było wiadomo, że rezolucja przejdzie, bo w tym wypadku Rosja nie ma możliwości weta, Rosjanie stanęli w jednym szeregu z Kubą, Pakistanem i...
Teresa Stylińska
Druga płaszczyzna wiąże się z programem Prawdziwych Finów: ich zwiększone wpływy mogą się przełożyć na szanse planu ratowania państw, które znalazły się na skraju załamania, zwłaszcza Portugalii. Partia sprzeciwia się tzw. bail-outowi, jak określa się program wsparcia powiązany z rygorystycznymi warunkami do wypełnienia. A że w Finlandii, jako jedynym państwie strefy euro, decyzja w tej sprawie może należeć do parlamentu, jej stanowisko jest dziś pod znakiem zapytania, a reperkusje mogą być poważne. „Finlandia rzadko ma decydujący wpływ na politykę Unii Europejskiej, ale teraz to ona może pogrążyć Portugalię, a może nawet euro” – pisał brytyjski dziennik „Daily Telegraph”. Wielki skok Sukces Prawdziwych Finów przeszedł wszelkie oczekiwania. Zdobyli aż 19 proc. głosów i 39 miejsc w...
Tomasz Mysłek
Opodatkowanie Kościoła Socjalistyczny rząd Grecji planuje, aby zarówno cały Grecki Kościół Prawosławny, jak też klasztorna Autonomiczna Republika Góry Athos, „brały większy udział w walce z finansowym kryzysem”. Rząd chce większego opodatkowania wszystkich klasztornych nieruchomości. Prawosławni mnisi z 20 autonomicznych klasztorów protestują przeciwko tym planom. Ukaranie przez władze UE Władza wykonawcza UE – Komisja Europejska – 12 kwietnia ukarała grzywną 315 mln euro koncerny Procter & Gamble i Unilever za udowodnioną zmowę w sprawie cen proszków do prania. Zmowa tych firm miała miejsce w ośmiu zachodnich krajach UE w latach 2002–2005. Dochodzenie trwało aż 3 lata i zostało wszczęte na wniosek niemieckiej firmy Henkel, konkurenta ww. koncernów.
Krzysztof Głowacki
Jazgot i nagonki Szef węgierskiej lewicy Attilla Mesterhazy oświadczył, że uczyni wszystko, aby po kolejnych wyborach parlamentarnych przywrócić dawny status quo (do tego trzeba jednak konstytucyjnej większości, jest więc to zapowiedź mało realna). Głosy potępienia napłynęły oczywiście z Parlamentu Europejskiego. Najgłośniej protestują liberałowie. Ich szef, Guy Verhofstadt, nazwał węgierską ustawę zasadniczą „koniem trojańskim autorytaryzmu w UE”. Swoje trzy grosze dorzuciła także Amnesty International. Organizacja uznała, że nowa konstytucja Węgier narusza europejskie i międzynarodowe standardy praw człowieka. Zwłaszcza w kwestii aborcji, małżeństw homoseksualnych i kary dożywotniego więzienia bez możliwości zwolnienia warunkowego. Brytyjski „The Guardian” alarmował, że „Unia...
Tomasz Mysłek
Stabilność finansowo-ekonomiczna Finanse i gospodarka Szwajcarii utrzymują od lat regularny wzrost i stabilność rozwoju, podczas gdy już prawie połowa z grona 17 zachodnich państw-członków UE i strefy waluty euro pogrąża się coraz bardziej w odmętach finansowego zadłużenia i gospodarczej stagnacji. Szwajcarii bardzo w tym pomaga rodzima twarda waluta – frank, niska inflacja (0,5–0,8 proc.), jak również zdrowe finanse państwa, w tym znacznie mniejszy niż w krajach UE poziom wydatków na zasiłki i cele socjalne. Pod koniec ubiegłego roku w szwajcarskich bankach klienci krajowi i zagraniczni zdeponowali łącznie prawie 5 bilionów dolarów – w różnych walutach i walorach. To prawie ośmiokrotnie więcej, niż wynosi roczny PKB tego kraju, co stanowi rekord świata. Mała, 7,5-milionowa...
Antoni Rybczyński
13 kwietnia 2006 r. parlament gruziński ratyfikował dwie umowy: jedną o tranzycie wojskowym Rosji, drugą o likwidacji rosyjskich baz w Batumi i Achalchalaki. Ich wyposażenie trafiło do sąsiedniej Armenii – do bazy w Giumri. Baza ta pozostanie co najmniej do 2044 r. – zgodnie z układem z Rosją, ratyfikowanym 12 kwietnia 2011 r. przez parlament armeński. Wracając do anulowanej umowy gruzińsko-rosyjskiej, to po raz ostatni Moskwa skorzystała z niej w lipcu 2008 r. Po wojnie w sierpniu 2008 r. Rosjanie tylko raz zwrócili się z wnioskiem do Tbilisi o zgodę na transport wojskowy zgodnie z umową, ale Gruzini odmówili. „Myślę, że anulowanie tej umowy tak naprawdę nie wymaga dodatkowych wyjaśnień, bo stoi ona w sprzeczności z naszymi narodowymi interesami” – powiedział Irakli Kawtaradze,...
Jacek Laskowski
Kolejny socjalistyczny miraż Po objęciu władzy nowy prezydent znacjonalizował kluczowe sektory gospodarki – przemysł naftowy, energetyczny, górnictwo, niekiedy nie wypłacając nawet odszkodowań wywłaszczonym przedsiębiorcom. Znacząco podniósł płacę minimalną. Rozpoczął rozdawanie ziemi bezrolnym chłopom. Podobnie jak Hugo Chavez skorzystał z międzynarodowej koniunktury surowcowej. Dzięki niej kilkukrotnie zwiększył dochody eksportowe, przy jednoczesnym utrzymaniu niskich subsydiowanych cen na rynku krajowym. Pod niektórymi względami znalazł się w czołówce światowego socjalizmu. W ubiegłym roku upaństwowił system ubezpieczeń, równocześnie obniżając wiek emerytalny do 58 lat. Na polu ideologicznym pozostał wiernym wyznawcą Che Guevary do tego stopnia, że po 40 latach aresztował...
Krzysztof Głowacki
Namaszczenie Partia władzy Jedna Rosja chce, aby Władimir Putin kandydował w wyborach prezydenckich w 2012 r. Informację tej treści przekazał Jurij Szuwałow, wicesekretarz prezydium Rady Generalnej Jednej Rosji. Kulejąca demografia Rosyjski urząd statystyczny Rosstat opublikował wyniki ubiegłorocznego spisu powszechnego. Dane nie napawają optymizmem – aktualna liczba mieszkańców Rosji wynosi 142,9 mln, tj. o 2,3 mln mniej niż w 2002 r.
Antoni Rybczyński
Rosja coraz aktywniejsza „Rok 2010 był stosunkowo spokojny i stabilny” – powiedział dyrektor generalny KAPO Raivo Aeg podczas prezentacji 34-stronicowego dokumentu. Nie było gwałtownych wydarzeń ani kryzysów zagrażających Estonii, jednak aktywność obcych wywiadów była największa na przestrzeni kilku ostatnich lat. Według KAPO, „liczba prób werbunku przez rosyjskie służby specjalne wzrosła o blisko 30 proc. w ciągu ostatnich dwóch lat”. Najaktywniejsza była FSB. Na terenie kraju działają też SWR i GRU – oprócz informacji estońskich są szczególnie zainteresowane dostępem do tajemnic NATO i Unii. „Szybko rozwijają się metody pozyskiwania elektronicznej informacji wywiadowczej, zmienia się też przykrycie wywiadowców. Coraz mniejsze znaczenie ma wykorzystanie statusu dyplomatycznego....
Jacek Laskowski
Koniunktura dla ajatollahów Stosunek poszczególnych rządów do wydarzeń na Bliskim Wschodzie wyznacza co najmniej kilka równoległych osi podziałów na tle polityki, ideologii i religii. Politycznie bliskowschodnie rewolucje nie są w interesie USA, o ile nie wywołają przewrotu w Teheranie. Upadek lokalnych reżimów w najlepszym razie stworzy okres niepewności w kilku krajach, w najgorszym doprowadzi do utraty przez Stany Zjednoczone ważnych sprzymierzeńców. Amerykanie są w niezwykle kłopotliwej sytuacji. Z jednej strony nie mogą odwrócić się plecami do demokratycznych protestów na Bliskim Wschodzie, by nie zostać oskarżonym o hipokryzję, z drugiej trudno im otwarcie potępiać swoich sojuszników. Dlatego w obliczu niepokojów w Egipcie, Jordanii, Jemenie czy Bahrajnie publicznie apelują...
Tomasz Mysłek
Pomoc dla Iraku 19 kwietnia rząd Czech zaoferował władzom Iraku pomoc w modernizacji irackich sił zbrojnych, w tym sprzedaż czeskich samolotów bojowych L-159 ALCA. Czesi chcą też dostarczyć Irakowi systemy radarowe, wyremontować posowieckie śmigłowce, unowocześnić lotniska i zmodernizować czołgi. W rozmowie z agencją CTK, minister obrony Alexander Vondra zasugerował, że umowa zostanie zawarta w czasie wizyty premiera Czech w Bagdadzie – 24 i 25 maja. Lustracja w Bułgarii 28 marca bułgarskie MSW zakończyło trwający od 5 lat proces przekazywania archiwów komunistycznej bezpieki państwowej speckomisji. Komisja zbadała teczki i przeszłość ponad 102 tys. obywateli pełniących funkcje publiczne i kandydujących na nie. Ujawniła społeczeństwu nazwiska 3800 byłych etatowych pracowników i...
Jacek Laskowski
Pojednanie z ajatollahami Egipt i Iran nie utrzymywały bezpośrednich stosunków dyplomatycznych od czasu islamskiej rewolucji w Teheranie z 1979 r. Przyczyną było udzielenie przez władze w Kairze czasowego schronienia obalonemu szachowi oraz zawarcie przez Egipt pokoju z Izraelem. Dotychczasowy stan zmieniło odejście Mubaraka. Pierwsze niepokojące sygnały pojawiły się już w lutym, gdy Egipt wbrew protestom Izraela po raz pierwszy od 30 lat zgodził się przepuścić irańskie okręty wojenne przez Kanał Sueski i umożliwić im zawinięcie do Syrii. Na początku kwietnia egipskie władze zadeklarowały, że nie postrzegają już Iranu jako wroga, a obie strony wyraziły chęć otwarcia nowej karty we wzajemnych relacjach. Deklaracje te szybko przeszły w czyn. Już pod koniec miesiąca pojawiła się...
Krzysztof Głowacki
Prawda na rozdrożu Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w Hadze odrzucił skargę Gruzji, która oskarżyła Rosję o pogwałcenie konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej. – Wykorzystamy wszystkie międzynarodowe instrumenty, by Rosja została pociągnięta do odpowiedzialności, a Europa została poinformowana o jej winie – podsumował całą sprawę szef Instytutu Wolności w Tbilisi, Lewan Ramiszwili. Pojedynek? W wywiadzie udzielonym chińskiej telewizji CCTV Dmitrij Miedwiediew powiedział, że rozważa możliwość ubiegania się o drugą kadencję. Premier nie skomentował wypowiedzi prezydenta. Zamiast niego głos zabrał przedstawiciel najwyższego kierownictwa partii Jedna Rosja. Oleg Morozow zastrzegł, że partia poprze Miedwiediewa tylko wówczas, jeśli na liście...
Antoni Rybczyński
Prace nad Iron Dome rozpoczęły się w 2006 r., po wojnie Izraela z libańskim Hezbollahem, kiedy na północną część państwa żydowskiego spadły tysiące pocisków rakietowych. Celem miało być stworzenie mobilnego systemu obrony przeciwko rakietom krótkiego zasięgu, który można by było dyslokować w rejony największego w danym czasie zagrożenia. W marcu rząd ogłosił, że zdecydował o instalacji Żelaznej Kopuły w odpowiedzi na wzrost ostrzału rakietowego z Gazy. Instalacja pierwszego elementu tarczy Iron Dome jest dziełem znanej izraelskiej firmy Rafael. System unieszkodliwia pociski o zasięgu 5–70 km. Koszt każdej baterii wynosi ok. 80 mln dolarów, do tego dochodzą wydatki na stację radarową i system kontroli. Zestrzelenie jednej rakiety to wydatek rzędu 100 tys. dolarów. Dla porównania,...
Antoni Rybczyński
Droga jednokierunkowa Będąc przez ponad dekadę członkiem WTO, Kirgistan zyskał dużo niższe taryfy importowe i eksportowe, niż daje to Związek Celny. Kraj stał się korytarzem tranzytowym dla produktów chińskich płynących do byłego Związku Sowieckiego. Kirgizi importowali na dobrych warunkach towary z Chin, Indii i Turcji, by sprzedawać je sąsiednim krajom i Rosji. Tak powstała duża grupa małych i średnich przedsiębiorców, a rozwijający się gospodarczo i przez lata stabilny politycznie Kirgistan zyskał nawet chlubną nazwę „Szwajcarii Azji Centralnej”. Wejście do Związku Celnego oznacza przyjęcie rosyjskich reguł i przepisów celnych. Wzrost dotychczasowych taryf. Ograniczenie dostępu do rynku chińskiego. Można zatem oczekiwać dużego wzrostu rosyjskiego i kazachskiego eksportu do...
Antoni Rybczyński
Pokazucha Media zagraniczne, rosyjska prasa reżimowa, a nawet nieliczne media opozycyjne – niemal wszędzie to samo: „liberał” Miedwiediew rzucił wyzwanie Putinowi, nabiera sił i odwagi, czym skończy się starcie dwóch gigantów. „Bomby spadające na Trypolis wysadziły tandem” – napisała pewna zachodnia dziennikarka. Nic bardziej fałszywego. I przede wszystkim – naiwnego. Wielu dziennikarzy, ekspertów, polityków dało się wciągnąć w dezinformacyjną grę. Nie ma rywalizacji w tandemie. To wyreżyserowana gra. Właściwie, znając specyfikę moskiewskiej tradycji rządów, na samym wstępie powinno się postawić pytanie: Dlaczego duet prezydent–premier, jeśli faktycznie ma ze sobą problemy, wyciąga je na światło dzienne i nagłaśnia, zamiast ukrywać? Ano dlatego, że rzekomy konflikt ma wzmacniać, a...
Antoni Rybczyński
Optymalny finał poszukiwań Trzy dni po zamachu prokuratura generalna powiadomiła, że w związku z zamachem zatrzymano łącznie pięć osób. Dwie z nich, wykonawcę zamachu i osobę, która mu pomagała, aresztowano. Zaskakuje, że tak szybko i sprawnie schwytano zamachowca. W dwóch podobnych przypadkach, w 2005 i 2008 r., sprawców ataków bombowych nigdy nie zatrzymano. Tym razem nie dość, że zamachowiec dał się złapać błyskawicznie. Jeszcze zrobił władzom i bezpiece wspaniały prezent, biorąc na siebie odpowiedzialność także za ataki sprzed lat. Ale że same zeznania, na dodatek osoby, o której sami śledczy mówią, że jest niezrównoważona, mogą nie być wystarczająco przekonujące, zastępca prokuratora generalnego Andrej Szwed dodał, że „są przekonujące dowody na to, że ładunki wybuchowe użyte w...
Teresa Stylińska
Po debatach ostatnich miesięcy nie ma chyba we Francji nikogo, kto by nie wiedział, co to jest nikab i burka. W burce, popularnej w Afganistanie, zamiast otworu na oczy znajduje się siatka. Nie ma mowy o uchwyceniu powłóczystego spojrzenia właścicielki, bo burka okrywa i ukrywa wszystko. Burek i nikabów od poniedziałku 11 kwietnia we Francji nosić nie wolno. W wypadku burki zakaz jest nieco na wyrost, bo kobiety w takim stroju podobno nigdy jeszcze we Francji nie widziano. Co innego nikab – jak się ocenia, nosi go ok. 2000 kobiet. Wiele z nich, jak wynika z danych ministerstwa spraw wewnętrznych, wcale nie pochodzi z odległego świata islamu. To rdzenne Francuzki – konwertytki. Nigdy w nikabie „Pięć lat temu w Paryżu prawie nie widywało się kobiet w nikabach. Ale za pięć lat będzie u...
Tomasz Mysłek
Portugalia poprosi o pomoc 6 kwietnia ustępujący premier Socrates zapowiedział, że Portugalia zwróci się o finansową pomoc do Unii. Premier potwierdził, że rząd przygotował już odpowiedni wniosek do Komisji Europejskiej. Według portugalskiej agencji Lusa, rząd najpierw przedyskutuje jej warunki z partiami opozycyjnymi i ustali, jakie gwarancje może zaoferować Portugalia w zamian za pomoc UE i MFW.
Jacek Laskowski
Terror w Trypolitanii Pozostałe przy Kaddafim oddziały nie wykazują oznak rozprężenia, a z miast w Trypolitanii, które zbuntowały się przeciw reżimowi i zostały na powrót podbite, docierają szczątkowe informacje o całkowitym zastraszeniu ludności. Służby bezpieczeństwa dzień w dzień przetrząsają domy, poszukując uczestników niedawnych protestów, i porywają setki mężczyzn w nieznanym kierunku. Według pogłosek część z nich zostaje później „cywilnymi ofiarami zachodnich nalotów”. Krążące po ulicach bojówki otwierają ogień do wszystkich, którzy próbują wszczynać nowe demonstracje, dlatego ludzie boją się w ogóle wychodzić z domów. Międzynarodowa interwencja była w znacznym stopniu spóźniona. Gdy się rozpoczęła, w Trypolitanii w rękach powstańców zostało już tylko jedno większe miasto...
Jacek Kwieciński
Inne interwencje Kaddafi, zwłaszcza w działaniach wobec własnych obywateli, zaczął coraz bardziej przypominać Saddama. A usunięcie tego drugiego wbrew propagandzie, licznym błędom po jego obaleniu oraz kosztom ludzkim i materialnym było uprawnione, sensowne i celowe. Niezależnie od tego, jak potoczą się losy Iraku, kraj ten raczej nie zaatakuje sąsiadów ani nie wymorduje w imieniu rządu dziesiątków tysięcy obywateli, chowanych potem w masowych grobach. Czarna legenda operacji w Iraku to jednak osobna sprawa. Powiem tu tylko, że już w 1998 r. Kongres uchwalił podpisaną przez Billa Clintona rezolucję, iż oficjalnym celem politycznym USA jest usunięcie Saddama i zmiana tamtejszego reżimu. Także inne tego typu działania nie kończyły się tak źle (wyłączywszy takie przypadki jak...
Antoni Rybczyński
Miedwiediew przedstawił pomysł, który godzi w jeden z filarów systemu putinowskiego. Ale o tym, że kryzys w duumwiracie pogłębia się, pokazała kilkanaście dni wcześniej sprawa Libii, o czym już pisaliśmy. Wyglądało to tak, jakby ostatnie słowo należało do prezydenta. Ale Putin doskonale wie, że to za nim jest w tej sprawie opinia publiczna. Podobnie milczenie ws. obecności członków rządu w firmach nie jest wcale oznaką słabości Putina. Pozostaje on nadal numerem 1 w rosyjskiej polityce, a kolejne akcje Miedwiediewa wyglądają na coraz bardziej desperackie próby pozostania w grze o Kreml. I nie musi to być wcale wyrazem osobistych ambicji obecnego prezydenta, ale chęci jego zaplecza. O faktycznej słabości Miedwiediewa świadczy przebieg wojny Komitetu Śledczego i FSB z prokuraturą....
Teresa Wójcik
Rosjanie z Niemcami i cała reszta Prezes EBC, Rosjanin Aleksiej Miller, jest jednocześnie prezesem Gazpromu. I na tym stanowisku pozostanie do 2016 r. Przedłużenie jego kontraktu na kolejną 5-letnią kadencję nakazał premier Rosji Władimir Putin. Niedawno, bo 2 marca br. – jak poinformował sekretarz prasowy Putina, Dmitrij Pieskow, premier podpisał odpowiednią instrukcję dla przedstawicieli państwa w zarządzie gazowego monopolisty. Decyzja zarządu była już tylko formalnością. Według dziennika „Kommiersant” nie rozważano żadnych innych kandydatur na stanowisko szefa Gazpromu. Wiceprezesem Europejskiego Kongresu Biznesu i najbliższym współpracownikiem Millera jest dr Tessen von Heydebreck, przewodniczący rady nadzorczej, czyli Rosjanin i Niemiec – co nie może dziwić, bo funkcje prezesa i...
Tomasz Mysłek
Nazajutrz po wyborach niemiecka prasa drukowała tytuły: „Triumf Zielonych”, „Katastrofa dla rządzącej koalicji”, „Dramatyczny przełom” itp. „Frankfurter Allgemeine Zeitung” stwierdził w komentarzu, że CDU, a przede wszystkim FDP, „upadły głęboko”. „Badenia-Wirtembergia, którą zarówno CDU, jak i FDP uważały za swój bastion, posłała obie rządzące partie do opozycji. To szok”. Ten opiniotwórczy dziennik pisał, że konsekwencje tego wstrząsu zachwieją też rządową koalicją w Berlinie, a „dotyczy to przede wszystkim słabej FDP”. Wyborcy chadeków i liberałów „stracili orientację” po niedawnych zaskakujących posunięciach rządu Merkel, dotyczących m.in. energetyki atomowej i pilnego zamykania najstarszych, choć jeszcze bardzo sprawnych i wydajnych elektrowni, czy odmowy udziału RFN w wojnie w Libii...
Krzysztof Głowacki
Zagrywka Na rosyjskim portalu prawda.ru pojawił się film pt. „Chodorkowski. Trupy”. Pamflet opowiada o tym, jak były szef Jukosu „wydawał zlecenia, by sprzątnąć niewygodnych ludzi”. Autorem „dokumentu” jest dziennikarz Andriej Karaułow. Żurnalista ogłosił, że pieniądze na realizację filmu pochodzą od sponsorów. Jakich, nie wiadomo. Wiemy za to, że powstaną nowe „dzieła o przestępstwach Jukosu”.
Antoni Rybczyński
Warto przypomnieć, że Armenia jest tym krajem postsowieckim, który ma najbogatszą tradycję wielkich ulicznych protestów. Dochodzi do nich po każdych większych wyborach. Po ostatnich w 2008 r., przez dwa tygodnie na ulicach Erewania demonstrowało co najmniej 50 tys. ludzi. W końcu władze uderzyły na tłum – zginęło 10 osób, 200 zostało rannych. Po tamtej jatce liderzy HAK przyczaili się, a regularnie organizowane protesty w latach 2009–2010 systematycznie malały. Wyjście na ulice 18 lutego było największą manifestacją od trzech lat – demonstrowało ok. 10 tys. ludzi. Protestujący krytykowali politykę społeczno-gospodarczą władz, domagali się przedterminowych wyborów, odwoływali się do ostatnich „rewolucji” w krajach arabskich i grozili kontynuacją protestów. I faktycznie, 1 marca w...
Antoni Rybczyński
W mocnych słowach zrugał premiera za jego wypowiedź, uznając ją za „niedopuszczalną w żadnych okolicznościach”. Stwierdził, że nie uważa rezolucji za niewłaściwą oraz, iż rosyjskie MSZ nie wetując jej, wypełniało jego osobiste polecenia. Już wcześniej bywało, że duet pozwalał sobie na pokazanie opinii rosyjskiej różnicy zdań, ale tak mocnego spięcia, w dodatku na oczach całego świata, jeszcze nie było. Na razie to tylko słowa, ale sygnał do elit polityczno-biznesowych w kraju poszedł. Wojna o to, kto będzie prezydentem od 2012 r., już trwa, i to na paru frontach. Afera hazardowa po rosyjsku FSB oskarżyła I zastępcę prokuratora Obwodu Moskiewskiego i kilku wysokich rangą milicjantów o osłanianie nielegalnych salonów gier w stołecznym regionie. Sieć jaskiń gier należała do niejakiego...
Tadeusz Święchowicz
Najpierw pomigał wrogiej maszynie światłami, ale ponieważ leciał z tyłu, więc załoga boeinga go nie dostrzegła. Potem oddał trzy salwy ostrzegawcze z działka pokładowego. W sumie wystrzelił 520 pocisków. Maszyna nie zareagowała, prawdopodobnie załoga też nic nie zauważyła, bo miał tylko zwykłą amunicję, a nie pociski smugowe, które byłyby lepiej widoczne na tle nocnego nieba. Major nie próbował nawiązać kontaktu przez radio, bo był przekonany, że oni nie znają rosyjskiego, tak jak on nie znał angielskiego, więc możliwości porozumienia nie było. Największym problemem stawał się czas. Ścigany samolot przeleciał już nad Sachalinem i zmierzał w kierunku wód międzynarodowych. Majorowi kończyło się paliwo. W ostatniej chwili dostał zgodę na zestrzelenie. Odpalił w kierunku intruza dwie...
Teresa Stylińska
Wspomnijmy na koniec o 150. rocznicy zjednoczenia Włoch – 17 marca obchodzono ją uroczyście, jak przystało na wydarzenie o fundamentalnym dla państwa znaczeniu. Na obchody cień rzuciły pogłębiające się podziały między północą i południem. Coraz częściej znajdują one wyraz w pytaniu, czy zjednoczenie miało sens. Włochy raczej się nie rozpadną, ale być może zmierzają w kierunku, który może je całkowicie odmienić. Od Kaddafiego do jego wrogów Włochy mają z Libią nie lada kłopot. Pytanie numer jeden – jak to ujął autor wspomnianego komentarza w „Corriere della Sera” – dotyczy kwestii, czy i jak zdołają stać się przyjacielem przeciwników Kaddafiego, skoro przez długi czas pozostawały w przyjaźni z dyktatorem. Szczególne miejsce Libii dla Włoch to efekt historii, położenia...
Tomasz Mysłek
Krzyż nie łamie prawa Sędziowie izby wyższej Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, stosunkiem głosów 15 do 2, odrzucili wyrok pierwszej instancji Trybunału w sprawie: włoskie państwo przeciwko ob. Lautsi. Uznali, że obecność chrześcijańskiego krzyża w przestrzeni publicznej nie łamie prawa do wolności religijnej, a obecność krzyża w szkole nie jest złamaniem praw rodziców do wychowania dzieci według ich przekonań ani „prawa dziecka do wolności religijnej” – w myśl Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Ta decyzja Trybunału jest ostateczna i uchyla werdykt tej instytucji z listopada 2009 r. BASF kolaboruje z Gazpromem Niemiecki koncern BASF i rosyjski Gazprom będą wspólnie budować gazociąg South Stream, którym rosyjski gaz – przez Bułgarię, Serbię i Węgry – ma popłynąć do krajów...
Tomasz Mysłek
W związku z tym kanclerz Merkel, zadowolona z przyjęcia tych i innych postulatów rządu Niemiec, wyraziła gotowość „kompromisu” w kwestii powiększenia funduszu miliardowych pożyczek dla państw zagrożonych bankructwem. Bezwarunkowemu powiększeniu tego funduszu, utworzonego w maju ub.r. po krachu gospodarki Grecji, sprzeciwiają się nie tylko Niemcy. Berlin, wspierany przez Paryż i inne stolice, chce bowiem „kompleksowego rozwiązania antykryzysowego dla Europy” – dużych cięć wydatków, innych rygorów oraz systematycznej kontroli finansów państw. Niektóre warunki finansowej pomocy dla bankrutujących europaństw i ich banków nie zostały jeszcze uchwalone. Chodzi m.in. o konstytucyjne limity dozwolonego długu państwa, podwyższenie wieku emerytalnego i „harmonizację”, czyli ujednolicenie...
Antoni Rybczyński
Alawici, Assadowie, BAAS Baszar Assad rządzi Syrią od 11 lat, kiedy to zmarł jego ojciec Hafez. Partia, na czele której stoją, jest u władzy od 1963 r. BAAS to bliźniacza partia chociażby baasistów Saddama Husajna. Lewicowa (z domieszką arabskiego nacjonalizmu) i totalitarna, całkowicie podporządkowana Assadom. Od czasów zduszenia przy pomocy czołgów i lotnictwa powstania sunnitów w Hamie w 1982 r. Syria nie zaznała wewnętrznych wstrząsów, nie licząc niewielkich zamieszek na terenach zamieszkanych przez Kurdów. Kraj boryka się dziś jednak z tymi samymi problemami, które prowokują do wyjścia na ulice ludzi w innych krajach regionu – wysokie bezrobocie, zamierający wzrost gospodarczy, represje polityczne. Wreszcie elita rządząca, należąca do innego odłamu islamu niż większość...
Jacek Laskowski
Spór o kierownictwo W pierwszych dniach interwencji działania koalicji były prowizorycznie koordynowane przez amerykańskie dowództwo z pokładu okrętów stacjonujących na Morzu Śródziemnym. Jednakże rząd USA od początku deklarował, że nie chce odgrywać roli przywódczej. Z wypowiedzi przedstawicieli amerykańskich wynikało, że przejęcie dowództwa nastąpi w ciągu kilku dni. Jednakże między koalicjantami wybuchł spór o sposób koordynowania działań. Najbardziej naturalna i praktyczna wydawała się koncepcja przejęcia misji przez NATO. Propozycję tę poparła Wielka Brytania, Włochy i większość pozostałych państw. Ze stanowczym sprzeciwem wystąpiła jednak Francja, która odgrywa czołową rolę w operacji. Francuzi argumentowali, że takie rozwiązanie szkodzi możliwości pozyskania nowych...
Jacek Laskowski
* * * Przez dwa miesiące wielotysięczne demonstracje przebiegały pokojowo, szczególnie jak na standardy pogrążonego w wojnach domowych Jemenu. Jednakże pod wpływem sukcesów Kaddafiego w Libii prezydent Saleh podjął próbę siłowego rozwiązania konfliktu. Przebrani w cywilne ubrania członkowie służb bezpieczeństwa otworzyli ogień do niczego niespodziewającego się tłumu (18 marca). W masakrze zginęły 52 osoby – więcej niż przez dwa wcześniejsze miesiące. Saleh wykorzystał sprowokowany przez siebie incydent, by ogłosić stan wyjątkowy w kraju. Prowokacja okazała się fatalnym błędem dyktatora. Zamiast spacyfikować protesty, doprowadziła do ich eskalacji Wywołała kolejną falę odejść parlamentarzystów, ministrów, urzędników i ambasadorów. 20 marca prezydent zdecydował się zdymisjonować rząd...
Jarosław Grzędowicz
Ci, którzy zostali ewakuowani, są rozmieszczeni w 2600 improwizowanych schronach dla uchodźców, zorganizowanych w szkołach, na stadionach i w halach sportowych lub centrach handlowych – tych, które nie zawaliły się w wyniku wstrząsów. Ewakuację przeprowadzono bardzo sprawnie, ale poszkodowani nie mają nic – ich domy rozpadły się lub zmiotła je woda. Stracili dorobek całego życia. Nie mają ubrań, poza tymi, które mieli na sobie w momencie kataklizmu. Nie mają lekarstw, także tych, które ludzie cierpiący na przewlekłe choroby muszą zażywać codziennie, nie mają baterii do rozruszników serca ani okularów. Nie posiadają właściwie nic. Ratownicy rozdają im koce i skromne posiłki. Z powierzchni ziemi zostały zmiecione całe miasta, nie istnieją już miejsca, w których ci ludzie pracowali – jeśli...
Jarosław Grzędowicz
Jak twierdzą eksperci, najprawdopodobniej przyczyną tak ogromnej awarii jest kombinacja wyjątkowo niesprzyjających zbiegów okoliczności. Trzęsienie ziemi, jakiego doświadczył region, było wyjątkowo silne i jego epicentrum znajdowało się blisko elektrowni. Jednak kompleks Fukushima wytrzymał wstrząsy i funkcjonował normalnie. Zgodnie z wszelkimi procedurami, wszystkie reaktory zostały natychmiast wyłączone. Jednak po przerwaniu reakcji jądrowej pręty paliwowe wciąż mają tak wysoką temperaturę, że wymagają stałego chłodzenia przez 30 dni, zanim staną się całkowicie zimne i bezpieczne. Reaktor atomowy, taki jak w elektrowni Fukushima Dai-ichi, jest zbudowany wewnątrz szczelnej, żelbetowej osłony, w której znajduje się komora reaktora zawierająca paliwo nuklearne w postaci prętów paliwowych....
Antoni Rybczyński
Gra o Zatokę Historia i struktura religijna Bahrajnu (70 proc. mieszkańców to szyici) powoduje, że irańscy ajatollahowie od dawna dążą do obalenia dynastii al-Chalifa i zastąpienia jej proirańskim rządem, pierwszym w arabskich krajach Zatoki. To ułatwiłoby następnie bunt szyickich mniejszości w innych petromonarchiach, zwłaszcza w Arabii Saudyjskiej i Kuwejcie, gdzie szyici stanowią ok. 1/5 populacji. Sunniccy władcy mówią o irańskiej „piątej kolumnie” w państwach Zatoki. Doszukują się agentury w najemnych pracownikach z innych krajów Bliskiego Wschodu, przede wszystkim Libanu. Rijad twierdzi, że udało mu się rozpracować mechanizm przenikania irańskich agentów do Bahrajnu. Obywatele Libanu (agenci Hezbollahu i Iranu) zwracają się o pozwolenie na pracę w Zjednoczonych Emiratach...
Jacek Kwieciński
Przy pakowaniu miliardów w walkę z bezrobociem spada ono zbyt wolno, przybywa za mało miejsc pracy. Ponadto wciąż trwa kryzys na rynku nieruchomości. l Finansowanie poczynań rządu (nikt nie chce go „zamykać”) przedłużono o kolejne trzy tygodnie. Tak „sztukowany” jest budżet na 2011 r. Kolejne budżetowe zmagania zapowiadają się równie dramatycznie. Projekty Obamy przewidują dalsze wydatki, długi, wyższe podatki. W 2012 r. wydatki federalne mają wynieść 23,6 proc. GDP. Republikanie twierdzą, że taki kurs jest nie do utrzymania (grupa demokratycznych senatorów wydaje się być podobnego zdania) i nie wiadomo, czy zadowolą się ew. drobnymi ustępstwami Obamy, które owego kursu nie zmienią. l W USA, zupełnie nietypowo, przychody pracowników sektora publicznego są znacznie wyższe niż...
Antoni Rybczyński
Uzależnić od węglowodorów Podobnie jak w przypadku wojny w Libii także na dramacie Japończyków Rosja zyskuje przede wszystkim w sferze energetycznej. Atomowa klęska już zmusiła Tokio do sięgnięcia po większe ilości rosyjskiego LNG dla własnych elektrowni gazowych, w celu częściowego przynajmniej pokrycia deficytu energetycznego. Oprócz gazu Rosja oferuje większe ilości węgla. Udział węgla i gazu w japońskim bilansie energetycznym stanowił dotychczas odpowiednio – 22 proc. i 17 proc. Gazprom przygotowuje do ekspedycji dwie partie skroplonego gazu po 100 tys. t w kwietniu i maju. Rosja gotowa jest też kierować do Japonii nadwyżkę – 6 tys. megawatów – energii elektrycznej z Dalekiego Wschodu. Będzie to jednak wymagało ułożenia podwodnego kabla, co może zająć ponad rok. Premier...
Jacek Laskowski
Klęski powstania Gdy 9 marca, po dwóch tygodniach oblężenia, jego wojska zdobyły Zawiję, główny bastion opozycji na zachodzie kraju, szala zwycięstwa szybko zaczęła przechylać się na jego stronę. 14 marca siły bezpieczeństwa zajęły Zuarę i odzyskały kontrolę nad granicą z Tunezją. 16 marca zaatakowały ostatnie niewielkie ośrodki oporu na południe od stolicy. W Trypolitanii jedynym ważniejszym miastem w rękach opozycji pozostała 300-tysięczna Misrata. Szturm na miasto opóźnił bunt w szeregach Kaddafiego. Jednak całkowicie załamała się ofensywa powstańców ze wschodniej Libii, którzy próbowali przyjść z pomocą miastom Trypolitanii. Słabo uzbrojone oddziały ochotników bez przeszkolenia wojskowego okazały się niezdolne do stawienia czoła regularnej armii. Wojska Kaddafiego, unikając...
Konrad Kostrzewa
Jest jeszcze trzecie miejsce, w którym aktywność Iranu budzi niepokój. Jest to sąsiedztwo Izraela. Od czterech lat na mocy irańsko-syryjskiego sojuszu budowane są na syryjskim terytorium irańskie bazy lądowe i baza morska. Większość z nich powstaje w bezpośrednim sąsiedztwie Izraela, np. w syryjskiej części Wzgórz Golan. Ostatnio świat zelektryzowała wiadomość o przepłynięciu przez Kanał Sueski dwóch irańskich okrętów wojennych. Przypuszcza się, że w budowanej w syryjskim porcie Latakia bazie irańskiej marynarki będą stacjonowały okręty, zdolne razić głowicami nie tylko cele w Izraelu, ale nawet w południowej Europie. To okrążanie Izraela budzi ogromne obawy i rozprasza uwagę USA. Przepuszczenie okrętów irańskich przez egipską administrację Kanału Sueskiego, pierwszy raz od rewolucji...
Krzysztof Głowacki
W obronie Chodorkowskiego Kilka dni temu kilkudziesięciu rosyjskich twórców i intelektualistów zaapelowało do Amnesty International o uznanie byłych właścicieli Jukosu za więźniów sumienia. List otwarty w tej sprawie podpisali znani pisarze, reżyserzy i aktorzy, naukowcy, politolodzy, dziennikarze i muzycy. Wszyscy są zdania, że Chodorkowski i Lebiediew zostali skazani za wyrażanie swoich przekonań, a ich procesy były motywowane politycznie.

Pages