Tomasz Terlikowski

Tomasz Terlikowski
Prymas Polski abp Wojciech Polak nie przestaje mnie zaskakiwać. Ostatnio udzielił wywiadu miesięcznikowi „W drodze”, w którym przekonuje, że trzeba się poważnie zastanowić, czy zakazać prawnie zabijania dzieci niepełnosprawnych, bo to może kiedyś w przyszłości doprowadzić do liberalizacji ustawy aborcyjnej w ogóle. Otóż nie może, i zaskakujące, że prymas tego nie wie. Tak się bowiem składa, że w 1997 r. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodną z polską konstytucją nie tylko aborcję na życzenie, ale nawet tę z przyczyn społecznych. I to zamyka sprawę – przynajmniej dopóki skrajna lewica nie uzyska większości konstytucyjnej. Abp Polak może tego nie wiedzieć, ale w takim razie lepiej by było, gdyby nie wypowiadał się na tematy, o których nie ma większego pojęcia. Ale to nie ten fragment...
Tomasz Terlikowski
Mamy nową treść punktu 2267 Katechizmu Kościoła katolickiego. Na Zachodzie, także w tygodnikach katolickich, rozgorzała dyskusja, czy jest to zmiana na lepsze i czy Kongregacja Nauki Wiary miała prawo zmienić dotychczasowe stanowisko Kościoła. Według najnowszej redakcji tekstu „Kościół w świetle Ewangelii naucza, że »kara śmierci jest niedopuszczalna, ponieważ jest zamachem na nienaruszalność i godność osoby«, i z determinacją angażuje się na rzecz jej zniesienia na całym świecie”. Jeszcze kilkanaście lat temu w tym samym Katechizmie można było znaleźć tezę odmienną, przypominającą, że państwo ma prawo wymierzać „kary odpowiednie do ciężaru przestępstwa, nie wyłączając kary śmierci” (zastrzegając jednocześnie, co było już nowością w odniesieniu do nauczania wcześniejszego, że jeśli...
Tomasz Terlikowski
Jeśli ktoś miał nadzieję, że problem skandali homoseksualnych w Kościele to już jest przeszłość, mam dla niego złą informację. Nie jest. Tylko w ostatnich dniach zdymisjonowano biskupa z Hondurasu (pomocniczego biskupa kard. Maradiagi, jednego z najbliższych współpracowników Franciszka), a w Stanach Zjednoczonych rozpętał się nowy, gigantyczny skandal. Tym razem chodzi o kardynała Theodore McCarricka, który przez lata molestował seksualnie młodych mężczyzn, w tym kapłanów i kleryków. Wszystko wskazuje na to, że była to tajemnica poliszynela, że o sprawie wiedziano, a kardynała chroniła „lawendowa mafia”. Teraz oczywiście nawet jego najbliżsi współpracownicy, a przez lata protegowani (jak kardynał Kevin Farell, prefekt nowej kongregacji ds. świeckich, małżeństwa i życia) twierdzą, że...
Tomasz Terlikowski
Amerykanie (u których przyrost naturalny jest o wiele wyższy niż w Polsce, a współczynnik dzietności dla statystycznej kobiety wynosi 1,76) odkryli właśnie, że jeśli nie uda im się zatrzymać procesu rezygnacji z posiadania drugiego i trzeciego dziecka (o czwartym czy piątym nie wspominając), to niebawem będą mieli ujemny przyrost naturalny, a w praktyce utrwali się u nich „praktyka jednego dziecka”. Taka praktyka oznacza, z perspektywy państwa, stopniowy upadek potęgi Stanów Zjednoczonych. Nie powinno więc zaskakiwać, że Amerykanie, i to nawet ci liberalni, próbują przeciwdziałać tej tendencji i zadają sobie pytanie, jakie są przyczyny niechęci do posiadania dzieci. Odpowiedzi Amerykanek nie zaskakują. Powodem ma być… brak środków finansowych. „Wychowanie dzieci jest zbyt drogie” –...
Tomasz Terlikowski
Jeśli jakiś kardynał broni ortodoksji, to zazwyczaj jest z Afryki. Zdarzają się i Niemcy – kard. Müller, i Holendrzy – kard. Eijck, i Amerykanie – abp Chaput, którzy zdecydowanie bronią wiary, ale Afrykańczycy robią to ostrzej i bardziej jednoznacznie, a do tego często z pozycji hierarchów pracujących w Watykanie. Tak jest z kard. Francisem Arinze, który w znakomitym wywiadzie przypomniał, co jest istotą nauczania o Eucharystii i co powinni zrobić protestanci, którzy chcą przystępować do Komunii świętej w Kościele katolickim. „Chodźcie, przystąpcie do Kościoła i będziecie mogli przystępować do Komunii nawet siedem razy w tygodni. W innym wypadku – nie” – stwierdził kardynał. Przypomniał doktrynę dotyczącą grzechu ciężkiego, przystępowania do Eucharystii i świętokradztwa. „Jeśli jakaś...
Tomasz Terlikowski
Aż 20 proc. spośród wyświęcanych w tym roku we Francji kapłanów to… młodzi duchowni tradycjonaliści. Nie, nie chodzi o członków Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X, ale także tych spośród kapłanów, którzy należą do innych, mających w pełni uregulowany status bractw i zgromadzeń tradycyjnych, a mianowicie o Bractwo Kapłańskie św. Piotra, Instytut Chrystusa Dobrego Pasterza i Instytut Chrystusa Króla. To oni są obecnie największą grupą wśród święconych kapłanów. Gdzie indziej – może jedynie poza Paryżem, gdzie otwarto seminarium dla mężczyzn powyżej 40. roku życia – jest dramatycznie. W 58 francuskich diecezjach nie wyświęcono ani jednego kapłana. Liczby zresztą w ogóle spadają. W ubiegłym, 2017 r., wyświęcono we Francji 133 księży, w 2018 r. już tylko 114. Liczba wyświęconych rośnie zaś...
Tomasz Terlikowski
Gdy kilka lat temu broniłem prawa żydów do obrzezywania swoich dzieci (a był taki moment, gdy w jednym z krajów Unii Europejskiej chciano tego zabronić), to usłyszałem, że wolność religijna musi ustąpić przed prawami dziecka. I niestety, argument ten padał z ust wierzących katolików, którzy z dumą zapewniali, że naszych praktyk nikt nie zakaże, bo przecież one są… takie humanitarne. Nie minęło pięć lat i okazuje się, że są pierwsze miejsca, gdzie poważni – zdawać by się mogło – politycy proponują zakazać także chrztu, który ma łamać fundamentalne prawa człowieka. – Żyjemy w czasach, w których mamy prawo do wolności sumienia, przekonań, religii i zmiany wyznania. Kościół katolicki musi w pełni przyjąć to myślenie – oznajmiła była prezydent Irlandii Mary McAleese. Można oczywiście...
Tomasz Terlikowski
Badania przygotowane przez Citizen Go szokują. Okazuje się bowiem, że w Polsce AD 2018 żywe są poglądy Adolfa Hitlera. I nie jest to przesada. Okazuje się, że aż 45 proc. Polaków jest zdania, że „jeśli wiadomo, że dziecko urodzi się niepełnosprawne, to lepiej zdecydować się na aborcję”, 41 proc. uznaje, że rodzenie dzieci ze zdiagnozowanymi wadami genetycznymi to głupota, a zaledwie 3 proc. mniej chce, by zabijanie dzieci z wadami było obowiązkowe. I jeszcze jedno – 26 proc. Polaków sądzi, że rodziny, które podjęły decyzję o urodzeniu dziecka ze zdiagnozowanymi wadami genetycznymi, mimo że mogły skorzystać z aborcji, nie powinny otrzymywać pomocy od państwa. Starczy liczb. Teraz komentarz. Nie mój, ale papieża Franciszka. „W zeszłym stuleciu cały świat był zgorszony tym, co robili...
Tomasz Terlikowski
Za kilka dni minie rok, gdy odszedł mój Tato. Nagle, bez zapowiedzi, z marszu. Pewnie nigdy nie zapomnę, jak nie mogliśmy dodzwonić się do niego z Mamą, jak zepsuł mi się samochód i nie mogłem dojechać do rodziców, i jak otrzymałem telefon, że Tato jest nieprzytomny i że trzeba dzwonić po karetkę. A potem godziny oczekiwania, przewiezienie na OIOM i… telefon, że to już koniec. Nie zapomnę także ostatniego spotkania, w Dzień Ojca, gdy porozmawialiśmy, uścisnęliśmy się, nie wiedząc, że to ostatnie spotkanie. Czasem zastanawiam się, co by było, gdybym wiedział? Co innego bym powiedział? Rok sprawił, że emocje stały się mniej gorące, łzy nie płyną już same do oczu, ale są takie momenty, gdy chciałoby się z Tatą pogadać. Opowiedzieć mu o Ziemi Świętej, o Japonii, o tym, co jeszcze planuję,...
Tomasz Terlikowski
To nie będzie kolejny felieton z cyklu „Na froncie walki cywilizacji”. I to mimo iż opowiadać on będzie o miejscu, gdzie wojna (także cywilizacyjna) trwa nieustannie, gdzie giną ludzie i gdzie być może decyduje się przyszłość świata. Ziemia Święta – Izrael i Palestyna – to takie właśnie miejsce. Dla mnie w tej chwili (a jestem teraz na pielgrzymce) to miejsce szczególnych przeżyć duchowych. Gdy idzie się uliczkami Jerozolimy, pełnej zabieganych i zupełnie niezainteresowanych duchowością ludzi, i próbuje odprawić Drogę Krzyżową, to człowiek uświadamia sobie, jak to mogło wyglądać kiedyś. I zmienia mu się myślenie o wszystkim. Religijna samotność w wielkim, wieloreligijnym i wieloetnicznym tłumie sprzyja rozmyślaniom, ale pokazuje także, co musiał wtedy przeżywać Jezus. Niesamowita jest...
Tomasz Terlikowski
Są takie kwestie, w których człowiek wolałby milczeć. I to z wielu powodów. Ze współczucia dla ofiar całego wydarzenia, z szacunku dla prywatności, ale także z powodu świadomości ewangelicznej prawdy o tym, że kto stoi, baczyć powinien, by nie upaść. Ale milczeć nie wolno, nie dlatego, że chce się oceniać czy osądzać (tego nam robić nie wolno), ale dlatego, że sprawa dotyczy kwestii fundamentalnych. Tak jest w przypadku pewnego posła i pewnej pani, których imiona i nazwiska – z szacunku dla nich i współczucia dla ich rodzin – pominę. Zacznijmy od kwestii podstawowej. Małżeństwo nie jest sprawą prywatną, lecz publiczną. Zawiera się je przed Bogiem i Kościołem albo przed społeczeństwem, a to oznacza, że płynące z niego zobowiązania są publiczne. Romans osoby w związku małżeńskim, choć...
Tomasz Terlikowski
Boże Ciało to jedna z uroczystości, których sensu i znaczenia długo nie pojmowałem. Znałem nauczanie Kościoła, wiedziałem, że doktryna transsubstancjacji jest czymś, co pięknie wyjaśnia znaczenie Eucharystii, ale nie do końca uświadamiałem sobie, dlaczego tak ważne jest, by poza spożywaniem Komunii także adorować Jezusa Eucharystycznego. I dopiero od jakiegoś czasu odkrywam bogactwo tej modlitwy. Modlitwy, która pozostaje trwaniem, a nie jest i nie powinna być zagadywaniem Pana Jezusa. Doskonale ukazał to mój przyjaciel ze Wspólnoty Emmanuel, który wyjaśniał swoim niewierzącym i niepraktykującym kolegom, na czym polega Adoracja. – Wiecie, wchodzę, klękam i się patrzę na Eucharystię – opowiadał. – I co? – pytali. – Nic – brzmiała odpowiedź. – Ale co robisz? – próbowali doprecyzować. –...
Tomasz Terlikowski
Niemieccy teologiczni zwolennicy głębokiej reformy coraz bardziej się rozkręcają. I stopniowo ujawniają projekt destrukcji teologii, szczególnie moralnej. I niestety nie jest to przesada. Kilkanaście dni temu kard. Walter Kasper udzielił wywiadu portalowi Vatican Insider, w którym przekonywał czytelników, że interkomunia dla protestanckich małżonków katolików jest niemal koniecznością i że w istocie nie jest ona zerwaniem z dotychczasowym nauczaniem, lecz jedynie jego rozwinięciem. Kłopot z taką argumentacją jest tylko taki, że gdyby potraktować ją poważnie, to unieważniłaby ona, a przynajmniej radykalnie zrelatywizowała, każdą normę prawną i moralną. Dlaczego? Aby to zrozumieć, wystarczy przeczytać jeden tylko fragment tego wywiadu. – Każda sytuacja to „Einzelfall” – przypadek...
Tomasz Terlikowski
Eutanazizm rozwija się coraz szybciej. Już nikt nie udaje, że chodzi o likwidację chorych na ich własną prośbę czy o pomoc cierpiącym. Teraz likwiduje się już zdrowych, a także chorych bez ich prośby. A mocnym tego dowodem są dwie sytuacje z minionych tygodni. Kilka dni temu eutanazji poddał się 104-letni naukowiec. Powód? Zmęczenie życiem, dolegliwości związane z chorobami, ale nic poważniejszego. Drugi fakt związany z eutanazją jest jeszcze bardziej porażający. Otóż tylko 15 proc. eutanazji w belgijskiej Flandrii jest odnotowywanych jako eutanazja. Inne medyczne morderstwa dokumentowane są zupełnie inaczej. Takie dane podają w liście do „European Journal of Epidemiology” badacze z Uniwersytetu w Brukseli, którzy szczegółowo przepytali w tej kwestii pracowników szpitali i instytucji...
Tomasz Terlikowski
Debata na temat udzielania Komunii św. protestanckim małżonkom katolików, którą otworzyli niemieccy biskupi, wydając zapowiedź oficjalnego wprowadzenia takiej praktyki, nabiera rozpędu. Warto przypomnieć, że temu pomysłowi Konferencji Episkopatu sprzeciwiło się sześciu niemieckich biskupów i jeden kardynał, a sprawa w efekcie trafiła do Kongregacji Nauki Wiary i na biurko samego papieża. Kongregacja, jak wynika z medialnych przecieków zazwyczaj świetnie poinformowanego amerykańskiego watykanisty Edwarda Pentina, zdecydowanie odrzuciła taki pomysł i uznała go za wprowadzanie tylnymi drzwiami interkomunii. Identycznie ocenili ten pomysł kluczowi watykańscy hierarchowie (z których część jest już odsunięta od jakiegokolwiek wpływu na Kurię Rzymską), by wymienić tylko kardynałów Francisa...
Tomasz Terlikowski
23-miesięczny Alfie Evans, którego niektórzy określają „warzywem”, uczynił więcej dobra niż ogromna większość z nas przez całe nasze życie. Rozmodlił setki tysięcy osób, uświadomił, w jakim kierunku zmierza nasza cywilizacja, a do tego był wojownikiem, który wbrew sędziom i lekarzom chciał żyć. Jego walka miała jednak także inne ważne skutki. Choć oczywiście lekarze zazwyczaj w kwestiach medycznych wiedzą lepiej niż rodzice, co dziecku jest, są w stanie diagnozować i przewidywać pewne rzeczy, to rodzice jednak mają tę szczególną, także duchową więź z dzieckiem, która pozwala dostrzegać rzeczy, których lekarze nie widzą i widzieć nie mogą. Dlatego ostatecznie to rodzice, a nie lekarze powinni móc decydować, gdzie leczone jest ich dziecko i jaka kuracja (jeśli nie jest ona ewidentnie...
Tomasz Terlikowski
Ostatnie dni spędziłem na Słowacji, u podnóża przepięknych, wysokich Tatr, na spotkaniu słowackich, polskich, litewskich, austriackich, grecko- i rzymskokatolickich obrońców rodziny i przeciwników gender. Odbywało się ono w ośrodku dla bezdomnych (kilkaset osób nie tylko ze Słowacji, ale i Czech), obok którego mieści się także dom dla samotnych, odrzuconych matek z dziećmi, i już samo to nadawało spotkaniu szczególny klimat. Niesamowite było jednak także to, że jego organizatorzy, choć skutecznie zablokowali ratyfikację Konwencji Stambulskiej na Słowacji, teraz szukają sposobów, jak skutecznie promować biblijną, katolicką moralność, biblijne i katolickie rozumienie. I to nie tylko u siebie, ale i w innych krajach regionu. I to właśnie tam, nie po raz pierwszy, pojawiło się mocne...
Tomasz Terlikowski
Odkąd zacząłem mówić i pisać sporo o słudze Bożym Wenantym, a także o tym, że bardzo pomaga ludziom także w drobnych, przyziemnych rzeczach, stale słyszę głosy oburzenia, że to niemożliwe, że to skandal, żeby zawracać Panu Bogu głowę sprawami tak przyziemnymi jak kredyt, pieniądze czy samochód. Jeszcze mocniej przekonała się o tym oburzeniu Dominika Figurska, gdy opowiedziała własną historię z Wenantym i samochodem. A jednak… taki właśnie jest nasz Bóg i tacy są nasi święci przyjaciele, że troszczą się także o drobiazgi. A ci, którzy w to nie wierzą czy podkreślają, że to niemożliwe i nawet niemoralne, zdają się lepiej rozumieć Boga niż On sam siebie rozumiał. Tak się bowiem składa, że Jezus Chrystus (przypomnijmy: Wcielony Bóg) nauczył nas modlitwy, w której znajduje się prośba tak...
Tomasz Terlikowski
Kilka tygodni temu Konferencja Episkopatu Niemiec przyjęła roboczy dokument, w którym sugeruje, że protestanccy małżonkowie katolików mogą zostać – w pewnych okolicznościach i pod pewnymi warunkami – dopuszczeni do Komunii świętej w Kościele katolickim, o ile „wyznają katolicką wiarę w Eucharystię”. Sytuacja ma być rozeznawana, a przyczyną do uznania takiej możliwości może być – w małżeństwie świadomie żyjącym wiarą – tak głęboki głód wspólnej, małżeńskiej Eucharystii, który mógłby zagrozić trwałości małżeństwa lub wierze małżonków. W praktyce oznacza to… dopuszczenie – w pewnych sytuacjach – do interkomunii, co w istocie jest – jeśli staje się normą – sprzeniewierzeniem się katolickiej doktrynie eucharystycznej. Dlatego dobrze się stało, że siedmiu niemieckich biskupów z kard....
Tomasz Terlikowski
Nadchodzi kolejny Synod. I niestety istnieje obawa, że tak jak poprzedni wcale nie służył umacnianiu rodziny, tak i ten wcale nie będzie pomagał w sprowadzaniu młodzieży do Kościoła. Zamiast tego zostanie on wykorzystany do jeszcze głębszej rewolucji w Kościele. Obawy te wzmaga dokument, który przygotowano po tzw. presynodalnych obradach młodzieży. Co z niego wynika? W największym skrócie tyle, że młodzi „wciąż pragną być częścią Kościoła”, ale chcieliby, żeby był to inny Kościół. „Często wśród młodych ludzi, zarówno w Kościele, jak i na całym świecie, panuje wielkie nieporozumienie dotyczące szczególnie kontrowersyjnych dziś nauk Kościoła, na przykład dotyczących antykoncepcji, aborcji, homoseksualizmu, wspólnego pożycia, trwałości małżeństwa i kapłaństwa zarezerwowanego dla płci...
Tomasz Terlikowski
Na księdza Edwarda Stańka wylały się już hektolitry hejtu. Wypowiedzieli się na jego temat dyżurni antyklerykałowie, zatroskani o stan Kościoła niewierzący publicyści, ale także katoliccy komentatorzy i biskupi z każdej niemal strony. Oburzeniu nie było końca. „Kapłan życzy śmierci papieżowi” – można było przeczytać w wielu periodykach. A ja chciałbym jednak księdza bronić, bo mam wrażenie, że ogromna większość komentatorów nie doczytała tego, co ten znakomity patrolog rzeczywiście powiedział. Kazanie wygłoszone przez niego wcale nie było o życzeniu śmierci Franciszkowi, lecz o relacji między władzą a autorytetem i o tym, że władza nie musi wiązać się z autorytetem, bo to różne porządki. „Autorytetu się nie otrzymuje, do autorytetu się dorasta. W Kościele jedynym autorytetem jest Jezus...
Tomasz Terlikowski
Wygląda na to, że zamiast jasnej deklaracji w sprawie wierności ewangelicznemu nauczaniu o małżeństwie i rozwodach polscy biskupi wybrali drogę uników i zrzucania odpowiedzialności na szeregowych księży. Zapowiadanej deklaracji Konferencji Episkopatu Polski w sprawie interpretacji „Amoris laetitia” wciąż nie ma, a zamiast niej mamy dość zaskakujące wypowiedzi bp. Jana Wątroby. Hierarcha przyznał, że słowo „rozeznawanie”, które w „AL” określa proces dopuszczania rozmów z osobami rozwiedzionymi w ponownych związkach, ma dość mgliste (a dokładnie mgliste jest ich rozumienie przez kapłanów) znaczenie, ale że to właśnie spowiednicy w konfesjonałach będą decydować w sprawie związków. To oznacza, że Kościół czeka „wielka praca, żeby pomóc księżom, bo ostatecznie to spowiednik w konfesjonale...
Tomasz Terlikowski
Polski Kościół ma się – przynajmniej zdaniem polskich katolików otwartych, a przede wszystkich środowisk liberalnych – tak źle, że aż z troską pochyliła się nad nim Konferencja Episkopatu Niemiec. Dlaczego? Bo Kościół w naszym kraju nie wypowiada się z wystarczającym entuzjazmem o uchodźcach, nie zdecydował się odrzucić nauczania św. Jana Pawła II (a także całej Tradycji Kościoła) i nie zacząć udzielać Komunii Świętej rozwodnikom w ponownych związkach. Skąd się to, zdaniem Niemców, bierze? Nie, nie z wierności Kościołowi, ale z postkomunizmu. Taką opinię sformułował zaproszony przez niemieckich hierarchów prof. András Máté-Tóth z Uniwersytetu w Szeged. Jego zdaniem odrzucenie nowinek jest spowodowane „komunistyczną przeszłością dawnych państw bloku wschodniego”, mającą „opóźnić proces...
Tomasz Terlikowski
Anglikanizacja Kościoła katolickiego postępuje. Tak, wiem, że to mocna ocena, ale trudno od niej uciec, gdy obserwuje się to, co dzieje się w Stolicy Apostolskiej. Kilka dni temu odbyło się ponowne spotkanie grupy kardynałów, najbliższych współpracowników papieża Franciszka. Rozmawiano m.in. o przyznaniu pewnego autorytetu doktrynalnego także… Konferencjom Episkopatów. A wszystko w imię decentralizacji. Problem z taką decentralizacją jest jednak taki, że oznacza ona anglikanizację i (zazwyczaj) liberalizację. Dlaczego? Otóż tak się składa, że zgodnie z taką ideą poszczególne episkopaty będą mogły mieć nieco odmienne doktryny, inne postrzeganie moralności itd. Efektem będzie zerwanie jedności wiary wewnątrz Kościoła, a także pogłębienie różnic i ostateczne przyzwolenie na wolne...
Tomasz Terlikowski
Kardynał Reinhard Marx oznajmił, że Konferencja Episkopatu Niemiec opublikuje wskazówki duszpasterskie, wedle których protestanccy małżonkowie katolików mogą zostać – w pewnych okolicznościach i pod pewnymi warunkami – dopuszczeni do komunii świętej w Kościele katolickim. Warunki są standardowe: „wyznawanie katolickiej wiary w Eucharystię”, a także głęboki głód wspólnej Eucharystii. I choć na pierwszy rzut oka nie ma nic zaskakującego w tej decyzji, bo taka możliwość istniała już wcześniej, to warto zadać w tej kwestii kilka pytań. Po pierwsze, czy przypadkiem przyjęcie ogólnych norm (które jak zwykle w takich sytuacjach muszą być rozeznawane) nie jest stawianiem wyżej subiektywnego dobra małżeństwa ponad spójność eucharystyczną i doktrynalną jedność Kościoła? Po drugie, czy jeśli...
Tomasz Terlikowski
Jeśli szukać słów-kluczy do rewolucji doktrynalnej, jaka rozgrywa się na naszych oczach, to nie ulega wątpliwości, że można mówić o dwóch takich terminach. Pierwszym z nich jest słowo „miłosierdzie”, a drugim „rozeznawanie”. I, co ciekawe, oba są interpretowane przez ich najgorętszych apologetów niezgodnie z tradycją teologiczną katolicyzmu. Miłosierdzie bowiem dla nich to uznanie, że Bóg akceptuje każdy nasz wybór, a rozeznawanie to w istocie tworzenie norm moralnych, które nie ma nic wspólnego z tym, co przez ów termin rozumiał jego twórca św. Ignacy Loyola. Dziś skupię się na rozeznawaniu. Według św. Ignacego Loyoli dotyczy ono wyboru między tym, co dobre, a tym, co lepsze, a nie między dobrem a złem. W największym skrócie oznacza to tyle, że nie można w jego trakcie decydować:...
Tomasz Terlikowski
Kilka dni temu w Brukseli kard. Robert Sarah wygłosił jedno z najbardziej przejmujących przemówień ostatnich lat, wskazując, że najmocniej prześladowaną grupą chrześcijan wcale nie są ci na Bliskim Wschodzie czy w Afryce, lecz Europejczycy, bowiem im chce się zabrać życie wieczne, dusze, odebrać moc Ewangelii naszym Kościołom. „Jesteście najbardziej prześladowani, bo chcą uśpić, znieczulić waszą wiarę. Chcą zabić waszą wiarę i wasze chrześcijańskie wartości. Mówią wam: żyjcie tak jak wszyscy, bądźcie nowocześni. Chrześcijanie najbardziej prześladowani żyją na Zachodzie. To prawda, w Afryce podcina się nam gardła. Jeśli w Nigerii idziesz do kościoła, to nie wiesz, czy wrócisz do domu, bo w kościele może być bomba. To prawda. Ale śmierć fizyczna nie jest najgorsza. Gorsza jest śmierć...
Tomasz Terlikowski
Trudna lekcja, jaką teraz odrabiamy w relacjach międzynarodowych, powinna nas sporo nauczyć. A Izrael może się stać naszym wzorem. Potrzebujemy dobrej, mocno rozpropagowanej polityki historycznej, i to nie tylko na potrzeby wewnętrzne, lecz także zewnętrzne. A jak na razie polskie władze (poprzednie) dostarczały na Zachód wyłącznie literaturę szkalującą Polskę i Polaków (Gross), a w ogóle nie troszczyły się o to, by pokazać bohaterów, naszą wersję historii. Ponadto trzeba sobie uświadomić, że tak jak Izrael jesteśmy, do pewnego stopnia, państwem frontowym. Rosja i Niemcy wyraźnie próbują z nas zrobić państwo wasalne, słabe, pozbawione własnych elit, uzależnione od innych. Tylko silni mogą przetrwać w takich miejscach. I wreszcie czas uświadomić sobie rolę wojska w budowaniu suwerennego...
Tomasz Terlikowski
Pamiętam, rozmawiałem kiedyś z pewnym biskupem o zagrożeniach dla jego diecezji. – Macie tu potężne bezrobocie – powiedziałem mu. A on na to: – Spokojnie, panie redaktorze, powołałem już odpowiednią grupę w kurii, która się tym zajmie. – Młodzież ucieka z miasta – mówię do hierarchy. – Jest już grupa urzędników w kurii, która się tym zajmuje. – Spada liczba powołań – ostrzegam, a sympatyczny biskup przekonuje mnie, że kuria już się tym zajmuje. Zabawne to było, ale uświadomiło mi wielką wiarę w biurokrację, jaką miał, przynajmniej ten, biskup. Ale warto mieć świadomość, że nie jest to cecha tylko biskupów. Kilka tygodni temu brytyjscy eksperci odkryli, że ludzie są samotni. Do akcji wkroczyła premier Theresa May. W jaki sposób? Tworząc Ministerstwo ds. Samotności. Wiara polityków w...
Tomasz Terlikowski
Światowe media żyją obecnie faktem, że papież na pokładzie samolotu udzielił sakramentu małżeństwa dwojgu stewardów, którzy poprosili go o błogosławieństwo. Gdy Franciszek zapytał ich, czy są małżeństwem, odpowiedzieli, że mają ślub cywilny, bo kościół, w którym mieli zawrzeć małżeństwo kościelne, runął 8 lat temu w czasie trzęsienia ziemi (swoją drogą, to akurat jest dziwne tłumaczenie, bo, jak się zdaje, w Chile jest więcej niż jeden kościół). Ojciec święty zaproponował więc, aby od razu zawarli małżeństwo. Taka formuła nie może być sprawowana przez zwykłego księdza ograniczonego prawem kanonicznym, którego papież jest suwerenem. Nie ma wątpliwości, że wydarzenie to może mieć niezwykle pozytywne skutki, o ile przypomni iluś niesakramentalnym, a bez przeszkód kanonicznych, związkom,...
Tomasz Terlikowski
To, co dzieje się obecnie w Kościele, ma wbrew temu, co nam się czasem wydaje, gigantyczne znaczenie. Jeśli bowiem dokona się głęboka zmiana wewnątrz niego, to… jeszcze głębiej zmieni się cały świat, w tym także Polska. A wiele wskazuje na to, że taka zmiana właśnie się na naszych oczach dokonuje. O czym mówię? O „Amoris laetitia”. Nie, nie chodzi mi o słynny spór o Komunię świętą dla rozwodników, ale o to, że… adhortacja ta ma być – zdaniem wielu bardzo wpływowych hierarchów – dokumentem programowym, który wyznacza „zmianę paradygmatu w Kościele”. Opinię taką wyraził ostatnio kard. Pietro Parolin, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej. „Prawdopodobnie trudności, jakie powstały i jakie nadal istnieją w Kościele, niezależnie od niektórych aspektów treści, wynikają właśnie z tej zmiany...
Tomasz Terlikowski
Nie jest łatwo wyznawać tradycyjną wiarę w nierozerwalność małżeństwa czy godnego przyjmowania Eucharystii, gdy wokół większość hierarchów albo udaje, że nic się nie dzieje, albo już zmieniła stanowisko. Tym większa chwała należy się trzem kazachskim biskupom, w tym dwóm Polakom, którzy zdecydowali się wydać oświadczenie przypominające, jakie jest nauczanie Kościoła w kwestii Komunii św. dla rozwodników w ponownych związkach i nierozerwalności małżeństwa. Arcybiskupi Tomasz Peta i Jan Paweł Lenga, a także bp Athanasius Schneider wydali oświadczenie, w którym ostrzegają, że dopuszczenie osób „rozwiedzionych”, jak i żyjących w ponownych (cywilnych) związkach, do Komunii św. oznacza w praktyce wprowadzenie rozwodu do życia Kościoła. Biskupi podkreślają, że ponoszą odpowiedzialność wobec...
Tomasz Terlikowski
Rozwody są plagą naszych czasów. W wielkich polskich miastach rozpada się ponad połowa małżeństw. I nie widać prostych, politycznych czy społecznych metod, by to zmienić. Jedyne, co możemy zrobić, to bronić własne małżeństwo. Jak? Zacząć od zmiany postrzegania swojego małżonka, a dokładnie od zmiany tego, jak o nim mówimy. Jak to zmienić? Podpowiedź znalazłem w znakomitych książkach Timothy’ego M. Gallaghera OMV o duchowości ignacjańskiej. Jedna z nich uświadomiła mi, jak trzeba dostosować ignacjańskie medytacje do naszych małżeńskich relacji. Św. Ignacy Loyola proponując codzienny rachunek sumienia sugeruje, by zaczynać go od dziękczynienia Bogu za dary, jakie dzisiaj otrzymaliśmy, by na swoje życie spoglądać z tej właśnie perspektywy, a dopiero potem przechodzić do prośby o światło,...
Tomasz Terlikowski
Byłem i jestem przeciwny świętowaniu czy uczestnictwu w świętowaniu reformacji przez przedstawicieli hierarchii Kościoła katolickiego, a jednocześnie byłem i jestem zwolennikiem tezy, że zablokowanie uchwały upamiętniającej reformację przez posłankę Annę Siarkowską to ogromny błąd. Ta odmienność w traktowaniu różnych obchodów nie jest przypadkowa. Z punktu widzenia hierarchii Kościoła katolickiego świętowanie reformacji to obchody rocznicy ogromnej tragedii, rozbicia jedności Kościoła łacińskiego. Trudno więc znaleźć powody, by to świętować. Jednak z perspektywy instytucji świeckiej, a taką jest parlament, trudno znaleźć powody, by nie przyjąć uchwały upamiętniającej wydarzenia istotne dla pewnej części polskich obywateli. Odrzucenie tego to sprawianie wrażenia, jakby dla...
Tomasz Terlikowski
Spór o „Amoris laetitia” nie gaśnie, a nawet staje się coraz ostrzejszy. Teraz już nawet duchowni, którzy wcześniej milczeli, zajmują jasne stanowisko w tej sprawie. Tak jest choćby w przypadku znakomitego prawnika kanonicznego i znanego medialnie kapłana z Nowego Jorku, jakim jest ks. Gerald Murray. W programie „World Over” Telewizji EWTN jasno zaznaczył on, że papież nie może głosić tez, które byłyby zerwaniem z nauczaniem jego poprzedników. Ksiądz Murray sugeruje przeprowadzenie prostego eksperymentu myślowego: co by było, gdyby autor „Amoris laetitia” był tylko kardynałem? Po wysłaniu dokumentu do Kongregacji Nauki Wiary ta, bez wątpienia, stwierdziłaby, że… „to nie jest w harmonii z autentycznym nauczaniem wyrażonym przed prawo kanoniczne, papieża Jana Pawła II i Benedykta XVI”....
Tomasz Terlikowski
Tego nie powie ci ginekolog! Antykoncepcja hormonalna miała dać kobietom wolność i niezależność, ale zamiast tego stała się przyczyną wielu ciężkich chorób. Kolejne badania tylko to potwierdzają. W ostatnich kilkunastu dniach opublikowano dwa duńskie raporty przeprowadzone na ogromnych grupach badawczych. Z jednego wynika, że wśród kobiet, które stosowały antykoncepcję hormonalną, ryzyko próby samobójczej jest prawie dwukrotnie wyższe niż wśród tych, które nigdy z niej nie korzystały. Jeśli zaś chodzi o samobójstwo popełnione, to ryzyko takiego działania jest wśród kobiet stosujących antykoncepcję trzykrotnie wyższe niż wśród tych, które jej nie używały. Najbardziej niebezpieczne są, co także wynika z badań, wkładka domaciczna, krążek dopochwowy, a także pigułka. – Kobiety muszą być...
Tomasz Terlikowski
Dopóki w Kościele będziemy się skupiać wyłącznie na celebrowaniu rad, narad, kolejnych duszpasterskich debat – tak długo nie będziemy się rozwijać. Dlaczego? Dlatego, że istotą rozwoju Kościoła jest wiara i świętość, a nie celebrowanie biurokracji. I choć zachwyt biurokratów nad tym, że powstają kolejne struktury biurokratyczne, nie powinien zaskakiwać, to już sytuacja, w której wysocy hierarchowie Kościoła uznają to zjawisko za „profetyczne”, nieco smuci. Mam świadomość, że sugestia, iż ktoś może uznawać rozwój biurokracji za zjawisko profetyczne, może się wydawać niewiarygodna, ale niestety taką opinię wygłosił podczas wykładu zatytułowanego „Sobór: Proroctwo, które jest kontynuowane z Papieżem Franciszkiem” watykański sekretarz stanu (czyli druga osoba w Watykanie), kard. Pietro...
Tomasz Terlikowski
Odklejenie opozycji i antyrządowych publicystów od rzeczywistości naprawdę cieszy. To także dzięki niemu w dającej się przewidzieć przyszłości nie ma szans na wygraną wyborów przez PO, Nowoczesną czy ich mniej lub bardziej bezpośrednich następców. Opozycja nie ma bowiem intelektualnych szans na autentyczną diagnozę rzeczywistości. Doskonałym przykładem takiego odklejenia jest wywiad, jakiego Adam Michnik udzielił Sławomirowi Sierakowskiemu na łamach „Krytyki Politycznej”. Obaj panowie sprowadzają zwycięstwo PiS-u do buntu mas, klasowej ruchawki, której główną przyczyną były pieniądze z 500+ i ewentualne docenienie wykluczonych. Nie negując, że i ten element miał swoje znaczenie, oni zupełnie nie dostrzegają mniej przyziemnych elementów polityki: potrzeby zachowania godności, honoru,...
Tomasz Terlikowski
„A ten wielki ch… jeszcze stoi w centrum Warszawy?” – pytał nas na pierwszych latach studiów filozoficznych jeden z nieżyjących profesorów. A my, niestety, musieliśmy przyznać, że stoi. Nic się od tego czasu nie zmieniło. Pałac Kultury nadal stoi. A nie powinien. Piszę to, mimo że – jak dla wielu warszawiaków – budynek ten jest częścią mojego dzieciństwa. Urodziłem się nieopodal tego miejsca. Od 7. roku życia, idąc do szkoły, go oglądałem i oczywiście chodziłem tam na modelarnię i do kina. Mimo to jednak uważam, że warto rozważyć jego rozbiórkę. Dlaczego? Dlatego że wiem, po co Rosjanie (a wtedy Sowieci) stawiają takie budynki. Można je nazywać darem, można opowiadać o tym, że są one symbolem wiecznej przyjaźni, tyle że to imperialne bujdy. W istocie bowiem Pałac im. Stalina miał już...
Tomasz Terlikowski
Donald Trump nie przestaje mnie zadziwiać. Jest żywym dowodem na to, że istnieje coś takiego jak „łaska stanu” i że chrześcijanie mogą naprawdę wiele wymodlić dla swoich przywódców. Obecny prezydent USA niewątpliwie nie był człowiekiem z mojej bajki. Jego wybory życiowe, wypowiedzi, a nawet poglądy religijne (i nie chodzi mi o to, że był protestantem, lecz raczej o pseudoteologiczne tradycje, do których się przyznawał) nie ułatwiały jego akceptacji. Wielu chrześcijan, szczególnie katolików, miało poważny problem z głosowaniem na niego. A jednak… Gdy został prezydentem, wiele się zmieniło. Oczywiście Trump nadal jest Trumpem, z opinią publiczną komunikuje się za pomocą Twittera, czasem jak coś powie, to już powie. A jednak… Są takie momenty, gdy mówi niemal jak prorok czy kaznodzieja,...
Tomasz Terlikowski
Czy czeka nas kolejny krok na drodze głębokiej zmiany w Kościele? Wiele wskazuje na to, że tak. Papież Franciszek udzielić miał bowiem podczas Synodu dotyczącego Kościoła w Amazonii zgody na rozpoczęcie debaty na temat święcenia na kapłanów tzw. viri probati, doświadczonych mężczyzn żonatych. Oczywiście celibat nie jest kwestią doktrynalną, a jedynie dyscyplinarną. Jednak jest to kluczowa sprawa w tożsamości kapłańskiej w obrządku łacińskim. Kapłaństwo żonatych jest budowane i przeżywane inaczej, ma nieco inną tożsamość, a także wywołuje odmienny porządek. To zaś oznacza, że jeśli Kościół zdecyduje się na ograniczenie obowiązywania zasady celibatu, to do kryzysu przeżywania kapłaństwa, z jakim mamy do czynienia obecnie, doda dodatkowy kryzys związany z zupełnie nową w Kościele...
Tomasz Terlikowski
Reformacja, przynajmniej z punktu widzenia katolika, nie jest szczególnym powodem do świętowania. 500. rocznica powstania ruchu wywołała dyskusję wśród samych katolików, która ujawnia podziały wewnątrz Kościoła katolickiego. Kilkanaście dni temu sekretarz Konferencji Episkopatu Włoch bp Nunzio Galatino oznajmił, że reformacja Marcina Lutra była „wydarzeniem Ducha Świętego” i jest ona prawdziwym wyrazem zasady „Ecclesia semper reformanda”. Na te słowa natychmiast zareagował były prefekt Kongregacji Nauki Wiary kard. Gerhard Müller, który zdecydowanie zaznaczył, że jeśli reformacja miała coś wspólnego z Duchem Świętym, to raczej to, że była rewolucją przeciw Niemu i nie miała nic wspólnego z reformą, ale była w istocie „totalną zmianą fundamentów wiary katolickiej”. „Luter odrzucił...
Tomasz Terlikowski
Od jakiegoś czasu katolicyzm otwarty robi się coraz bardziej zamknięty i wrogi wszelkiemu dialogowi. A wywiad w „Tygodniku Powszechnym” z prymasem Polski abp. Wojciechem Polakiem jest tego smutnym dowodem. Zacznijmy od samego wywiadu. Otóż ksiądz prymas łaskaw był oznajmić, że księża z jego diecezji (określani mianem „moi księża”, choć jako żywo są kapłanami Jezusa Chrystusa, a nie arcybiskupa), którzy pojawią się na manifestacjach antyuchodźczych, zostaną suspendowani. Pomijam już, że suspensa jest karą, którą wcale nie tak łatwo nałożyć na kapłana i trzeba mieć ku temu poważne powody, a uczestnictwo w demonstracji takim nie jest. O wiele istotniejsze jest co innego. To, że według księdza prymasa dialog z ludźmi, którzy w kwestiach politycznych myślą inaczej niż on, polegać ma na…...
Tomasz Terlikowski
Odchodzenie od linii św. Jana Pawła II jest w Watykanie coraz widoczniejsze. Kolejne instytucje, które zostały przez niego założone, są przebudowywane, a ich działanie jest określane na nowo, często wbrew założeniom papieża z Polski. Teraz ten proces zmian dotknął Papieską Akademię Życia. Jan Paweł II, powołując tę instytucję, dał jej jasne zadania. Miała podejmować naukową refleksję z pogranicza filozofii, teologii, prawa i nauk szczegółowych na temat nie tylko aborcji czy eutanazji, lecz także zagrażających życiu pomysłów przemysłu biomedycznego. I tym przez lata się zajmowała. Teraz jednak ma przyjąć szerszą definicję życia i zająć się również ochroną środowiska, imigracją, a także kontrolą zbrojeń. Dlaczego? Bo trzeba zająć się przemyśleniem na nowo „semantycznej wartości terminu...
Tomasz Terlikowski
Są takie dane, które niszczą spokój i nie dają spać. I właśnie takie zostały opublikowane, niejako przy okazji innych badań, przez Światową Organizację Zdrowia i Guttmacher Institute. Badaczom z obu tych organizacji bynajmniej nie chodziło o poruszenie sumień, lecz jedynie o to, by spopularyzować ideę tzw. bezpiecznej aborcji. Dlaczego? Bo podali liczbę wykonywanych w świecie aborcji. Ile ich jest? Według WHO rocznie około 55,7 mln, z czego połowa ma być – ich zdaniem – niebezpieczna… Ujawnione dane wskazują więc, że w wyniku aborcji, według samej WHO, ginie rocznie 55,7 mln dzieci. To trochę mniej niż wynosi liczba wszystkich mieszkańców Włoch (ponad 60 mln) i trochę więcej niż wszystkich obywateli Hiszpanii (48 mln), i mniej więcej tyle, ilu jest mieszkańców Południowej Afryki. I to...

Pages