Jan Przemyłski

Jan Przemyłski
Deklaracja Niepodległości Stanów Zjednoczonych została uznana przez sztuczną inteligencję Facebooka za mowę nienawiści, a post z fragmentami dokumentu zablokowano. Co więcej, do wpadki doszło w Święto Niepodległości USA, a to wywołało oburzenie wśród internautów. Z okazji Dnia Niepodległości, obchodzonego przez amerykanów 4 lipca, teksańska gazeta „The Liberty County Vindicator” umieściła na swoim profilu na Facebooku fragmenty Deklaracji Niepodległości USA. Jednak automatyczne systemy filtrowania treści, które działają na portalu, uznały zapisane w niej słowa za mowę nienawiści i natychmiast zablokowały post. Które zapisy Deklaracji nie spodobały się skrajnie poprawnej politycznie AI (ang. artificial intelligence – sztuczna inteligencja) Facebooka? Te między 27§ a 31§, których treść...
Jan Przemyłski
Ludzkość zbudowała już elektryczne skutery, samochody, łodzie, a teraz czas na samoloty. Niebawem NASA ma zaprezentować taki pojazd, który będzie dysponował dwa razy większym zasięgiem niż tradycyjne maszyny. Swoją koncepcję na elektryczne samoloty zaprezentowali również Norwegowie. Wszystko wskazuje na to, że rewolucja energetyczna dociera także do branży lotniczej. Amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) od trzech lat pracuje nad samolotem zasilanym prądem. X-57 Maxwell – bo tak został nazwany – jest napędzany przez 14 silników elektrycznych umieszczonych na wąskim skrzydle i zasilanych z baterii o masie 400 kg. Trzeba zaznaczyć, że do samego lotu wystarczą zaledwie dwa silniki, reszta przewidziana jest jedynie do pionowych startów i lądowań. Śmigła...
Jan Przemyłski
Burza piaskowa, która szaleje na Marsie od początku czerwca, objęła już całą planetę. To największe takie zjawisko od 11 lat. Z tego powodu NASA musiała zawiesić kontakt z łazikiem Opportunity, który znajduje się na powierzchni planety od 2004 r. Na początku czerwca eksperci z Amerykańskiej Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) poinformowali, że na Marsie zaczęła się potężna burza piaskowa, która pokryła rejon krateru Perseverance Valley, gdzie swoją misję wykonuje łazik Opportunity. Kilka dni po jej rozpoczęciu sytuacja pogorszyła się tak bardzo, że naukowcy musieli wprowadzić urządzenie w stan uśpienia. Taka decyzja była konieczna ze względu na to, że Opportunity wyposażony jest w panele słoneczne i pozyskuje energię z promieniowania, a z powodu burzy...
Jan Przemyłski
Walka ze smogiem trwa, a teraz może się okazać, że znaleźliśmy potężną broń na trujące gazy. Chodzi o ekran o wymiarach 4 na 3 metry z obu stron pokryty mchem. Co ciekawe, jego wydajność równa jest wydajności 275 drzew! Takie konstrukcje stanęły już m.in. w Paryżu, Londynie i Oslo. Zanieczyszczenie miejskie jest ogromnym problemem w wielu miastach na całym świecie, a zła jakość powietrza może oznaczać wzrost stanów przewlekłych, takich jak astma, a jednocześnie utrudniać spacerowanie, jazdę na rowerze lub korzystanie z innych atrakcji. Jednym z oczywistych rozwiązań jest zwiększenie powierzchni terenów zielonych, ponieważ rośliny mogą przyczynić się do znacznej poprawy jakości powietrza i ograniczenia emisji cząstek stałych. Jednak w dużych aglomeracjach bardziej prawdopodobne jest, że...
Jan Przemyłski
Gdy w 1979 r. sonda Voyager 1 przelatywała nad Jowiszem, zarejestrowała ogromną liczbę dziwnych wyładowań atmosferycznych. Teraz, dzięki sondzie Juno, naukowcy z NASA odkryli, że na gazowym olbrzymie błyskawice mają kierunek… z dołu do góry, czyli odwrotnie niż ma to miejsce na Ziemi. Gdy słynna sonda Voyager 1 przelatywała 39 lat temu obok Jowisza, wykonała serię niezwykłych zdjęć, które zamiast rozwikłać kilka odwiecznych zagadek, postawiły wiele nowych pytań. Tym, co naukowców zaskoczyło najbardziej, była ogromna liczba wyładowań atmosferycznych na tym gazowym olbrzymie, a także towarzyszące im dziwne sygnały radiowe. Dane te zostały potwierdzone również przez sondy Voyager 2, Galileo oraz Cassini. Obserwacje jednoznacznie wskazywały, że błyskawice na Jowiszu mają inne pochodzenie...
Jan Przemyłski
Odcisk palca, skan tęczówki lub rozpoznawanie głosu – już niedługo te metody weryfikacji tożsamości mogą zastąpić tradycyjne hasła i PIN-y. Produkcję kart płatniczych z czytnikiem linii papilarnych już zapowiedział Mastercard, z kolei Komisja Europejska zarekomendowała wprowadzenie w krajach członkowskich biometrycznych dowodów osobistych. Chyba większości z nas zdarzyło się kiedyś zapomnieć jakiegoś hasła lub pomylić cyfry podczas wpisywania kodu PIN. Już niedługo te problemy mogą zostać rozwiązane raz na zawsze, a wszystko dzięki biometrii. Pisząc w skrócie, chodzi o wykorzystanie indywidualnych cech ciała takich jak: odcisk palca, skan twarzy lub tęczówki, a także rozpoznawanie głosu lub odręcznego podpisu. Dane te są zapisywane za pomocą specjalnych skanerów i rejestratorów. Po...
Jan Przemyłski
Naukowcy z Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) ogłosili kilka dni temu, że na jednym z księżyców Jowisza – nazwanym Europa – zaobserwowano pióropusze pary wodnej, wody lub lodu, emitowane spod lodowej, zamarzniętej powierzchni. Co ciekawe, odkrycie to jest wynikiem badań przeprowadzonych... 21 lat temu. O istnieniu pod powierzchnią księżyca Europa gigantycznego oceanu spekulowano od kilkunastu lat, jednak nigdy nie przedstawiono definitywnych dowodów. Dzięki teleskopowi kosmicznemu Hubble’a naukowcy w 2012 r. dostrzegli sygnały wskazujące na obecność wodno-lodowych gejzerów, podobnych do tych, które w większym natężeniu obserwowano na księżycu Saturna, Enceladusie (o czym pisaliśmy na łamach „GP” w grudniu 2017 r.). Ze względu na odległość, z jakiej prowadzono...
Jan Przemyłski
Dwa lata temu naukowcy niespodziewanie odkryli na wysypisku śmieci w Japonii zmutowane bakterie, które wyewoluowały, żywiąc się plastikiem. Teraz, również przez przypadek, udało się stworzyć enzym, który jest w stanie trawić tworzywa sztuczne jeszcze szybciej i skuteczniej. Co minutę na świecie sprzedaje się ponad milion butelek wytworzonych ze sztucznych materiałów, jednak tylko około 14 proc. z nich poddawane jest recyklingowi. Od czasu, gdy ponad 70 lat temu rozpoczęto produkcję plastiku, w sumie wyprodukowano go blisko 8,3 mld ton. Według szacunków, prawie 6,3 mld ton stanowią śmieci, które znaleźć moglibyśmy m.in. w lasach, rzekach, oceanach. Oczywiście takie odpady są bardzo szkodliwe dla środowiska, szczególnie te, które zalegają w wodach, gdyż proces ich degradacji jest bardzo...
Jan Przemyłski
„Wolność”, „Białe róże”, „Pałacyk Michla”, a także słynny „Sen o Warszawie” – m.in. te utwory można było usłyszeć w ubiegły czwartek podczas festynu z okazji 227. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, który zorganizowano na placu Teatralnym w Warszawie. Wśród artystów znaleźli się m.in. Krzysztof Cugowski, Dariusz Kowalski oraz Ewa Dałkowska. Podobnie jak w poprzednich latach, Polacy licznie zebrali się 3 maja na placu Teatralnym, by uczcić 227. rocznicę uchwalenia pierwszej w Europie i drugiej na świecie konstytucji. W tym roku festyn rodzinny „Vivat Maj, 3 Maj” pod honorowym patronatem prezesa Prawa i Sprawiedliwości Jarosława Kaczyńskiego odbył się przy wyjątkowo słonecznej aurze. Pierwsi widzowie pojawili się pod sceną już po godzinie 16, choć koncert zaplanowano na godzinę 17...
Jan Przemyłski
W Szwecji otwarto drogę, która naładuje pojazd elektryczny podczas jazdy. Jedynym warunkiem jest zamontowanie specjalnej szyny w aucie, która automatycznie będzie się podłączała do jezdni. Skandynawowie planują wybudować 20 tys. kilometrów takich „inteligentnych” tras. Samochody elektryczne z pewnością są przyszłością motoryzacji – głównie dlatego, że nie emitują spalin do naszej i tak już mocno zanieczyszczonej atmosfery. Jednak wielu kierowców sceptycznie podchodzi do tych pojazdów, a to dlatego, że ładować je można tylko w wyznaczonych punktach i sam proces „tankowania” energii jest o wiele dłuższy niż wizyta na standardowej stacji benzynowej. Szwedzi postanowili zmierzyć się z tym problemem i w okolicach Sztokholmu zbudowali drogę, która uzupełni baterię w naszym aucie podczas...
Jan Przemyłski
Ma 362 metry długości i może zabrać na pokład prawie 9 tys. osób, które będą miały do dyspozycji m.in. aquapark, kina, restauracje, a nawet lodowisko i wesołe miasteczko – oto Symphony Of The Seas, największy statek na świecie. Koszt jego budowy wyniósł niemal 1,5 mld dolarów. Wielu z nas lubi spędzać urlop nad polskim morzem, inni szybciej regenerują siły w górach, a jeszcze inni wolą wypłynąć w kilkudniowy rejs statkiem, na którego pokładzie ukryte zostało cale miasto. Firma Royal Caribbean International, zajmująca się organizowaniem wycieczek po wodach całego świata, włączyła właśnie do swojej floty największą jednostkę pływającą, jaka kiedykolwiek została zwodowana. Symphony of the Seas ma długość 362 metrów i szerokość 65 metrów – ponad półtora raza więcej niż wynosi wysokość...
Jan Przemyłski
Numery telefonów osób, do których dzwonimy, nazwiska, a nawet czas trwania naszych rozmów – m.in. takie dane zbiera Facebook z naszych telefonów. Jak się okazuje, są one systematycznie przesyłane na serwery społecznościowego giganta, a następnie wykorzystywane do różnych celów. W czerwcu ubiegłego roku pisaliśmy na łamach „Gazety Polskiej” o tym, jakie „wrażliwe” informacje zbiera o nas Facebook . Opublikowaliśmy wówczas listę rzeczy, które wie o nas popularny serwis społecznościowy. Znalazły się na niej m.in. informacje na temat powierzchni naszego mieszkania lub domu, zdolności kredytowych, jakim samochodem jeździmy, gdzie znajduje się nasza praca i ilu ludzi jest tam zatrudnionych, gdzie najchętniej spędzamy czas, z kim najczęściej się spotykamy. Kilka tygodni temu media na całym...
Jan Przemyłski
Waży blisko 77 mld ton, ma 500 metrów średnicy i została nazwana Bennu – oto ogromna asteroida zmierzająca w kierunku Ziemi. Niewykluczone, że może uderzyć w naszą planetę, dlatego naukowcy bacznie ją obserwują. Ale nie panikujmy! Mamy czas na reakcję, ponieważ ów wypadek może się zdarzyć dopiero za 117 lat. Wiele ostatnio piszemy o możliwościach, jakie daje nam kosmos, o kolonizacji innych planet, jednak trzeba też pamiętać o zagrożeniach kryjących się we tej nieskończonej przestrzeni. Jednym z nich są planetoidy, których tor lotu może być kolizyjny z Ziemią. Naukowcy z NASA zaczęli ostatnio szczególnie bacznie przyglądać się jednej z nich nazwanej Bennu. Asteroida został odkryta w 1999 r. przez ekspertów w ramach Projektu Poszukiwania Planetoid Bliskich Ziemi (LINEAR). Kształtem...
Jan Przemyłski
Jeff Bezos, szef Amazona i najbogatszy człowiek świata, chce jeszcze w tym roku wysłać pierwszych sześciu śmiałków w komercyjną podróż na orbitę ziemską. Warunek jest jeden – trzeba mieć gruby portfel. Kilkunastominutowa kosmiczna przejażdżka będzie kosztowała nawet 200 tys. dolarów od osoby. Kto z nas choć raz w życiu nie marzył o tym, aby wznieść się kilkadziesiąt kilometrów nad powierzchnię Ziemi, tak by móc na własne oczy się przekonać, że nasza planeta nie jest płaska? Do tej pory ten przywilej mieli tylko astronauci, którzy często nawet po kilka lat przygotowywali się do swojej misji. Teraz jednak może się to zmienić, a pierwsi śmiałkowie, według założeń, mają polecieć w komercyjną podróż na orbitę ziemską jeszcze w tym roku. Stojący na czele firmy Blue Origin (jak również...
Jan Przemyłski
Dla jednych był wizjonerem, marzycielem i geniuszem w dziedzinie nauki, inny kojarzyli go jako uczonego, który większość życia spędził na wózku inwalidzkim, a ze światem komunikował się za pomocą syntezatora mowy. Stephen Hawking niewątpliwie jest i będzie jednym z najbardziej rozpoznawalnych fizyków w historii. Zmarł 14 marca w wieku 76 lat. Jak najprościej moglibyśmy opisać Stephena Hawkinga? Jako astrofizyka, kosmologa i wielkiego popularyzatora nauki. Jednak to zdecydowanie za skromna charakterystyka. Hawking był wirtuozem nauki. Jeszcze na przełomie lat 60. i 70. zeszłego wieku wraz z Rogerem Penrose’em wykazał, że z teorii Einsteina wynika, iż wszechświat musiał mieć swój początek. Pisząc prościej, równania Einsteina nieuchronnie prowadzą do punktu, w którym materia miała...
Jan Przemyłski
O tym, że na Księżycu mogą istnieć ogromne jaskinie, wiadomo od kilku lat. Teraz jednak mamy potwierdzenie, że naprawdę się tam znajdują, a niektóre z nich są tak duże, że mogłyby pomieścić całe miasta. W 2009 r. pojawiły się pierwsze informacje o tym, że na naturalnym ziemskim satelicie mogą znajdować się potężne jamy, wydrążone wewnątrz skał przez płynącą tam niegdyś lawę. Co ciekawe, odkrycie jaskiń zawdzięczamy japońskiej sondzie Kaguya (Selene), której misja zakończyła się 10 czerwca 2009 r., jednak analiza dostarczonych przez nią danych trwa do dziś. W 2015 r. informowano o teoretycznych wyliczeniach sugerujących, że niektóre z jam na Srebrnym Globie mogą być bardzo duże – większe od wielu ziemskich miast. Kolejna analiza wyników z misji Kaguya potwierdziła istnienie i wymiary...
Jan Przemyłski
Ciemność lub obraz tak rozmazany, że niemożliwy do odczytania – tak wygląda codzienność blisko 300 mln osób na świecie dotkniętych wadami wzroku. To już niedługo może się zmienić dzięki ekspertom z firmy eSight, którzy stworzyli okulary… pozwalające niewidomym po raz pierwszy w życiu widzieć. Ostatni wynalazek kanadyjskich inżynierów z firmy eSight z pewnością odbije się szerokim echem w branży zajmującej się pielęgnacją zdrowia. Opracowali oni specjalne okulary, które umożliwiają widzenie osobom z nawet bardzo silnymi wadami wzroku i poważnymi chorobami oczu. Jak tego dokonali i jak działa ich wynalazek? Gogle eSight są po prostu zaawansowaną kamerą podłączoną do komputera, który z kolei połączony jest z wyświetlaczami OLED. Całym sekretem jest przetworzenie i wyświetlanie obrazu. Na...
Jan Przemyłski
Atmosfera Marsa w około 0,12 proc. składa się z tlenu – to zdecydowanie za mało, aby człowiek mógł przeżyć na powierzchni tej planety. Jednak marzenie o kolonizacji czerwonego globu sprawia, że naukowcy z NASA już wymyślili, jak stworzyć tam warunki pozwalające na rozwój życia. – Kolejny lądownik, który znajdzie się na Marsie w 2020 roku, ma za zadanie przeprowadzić eksperyment, w którym zamierzamy spróbować wytworzyć tlen z marsjańskiej atmosfery – poinformował Robert Lightfoot, jeden z dyrektorów amerykańskiej agencji kosmicznej NASA. Tym samym potwierdził, jaki będzie główny cel misji Mars Rover 2020, której rozpoczęcie planowane jest właśnie za dwa lata. Agencja chce wysłać na Czerwoną Planetę łazik z wmontowanymi siedmioma, starannie wyselekcjonowanymi urządzeniami do prowadzenia...
Jan Przemyłski
Najpotężniejsza z obecnie używanych rakiet – Falcon Heavy – wystartowała z przylądka Canaveral, a celem jej podróży jest orbita Marsa. Co ciekawe, na jej pokładzie zamiast zwykłego ładunku testowego – jak na przykład betonowe lub metalowe bloczki – znalazło się auto Tesla Roadster. Kolonizacja Marsa – taki cel postawił sobie ekscentryczny wizjoner i miliarder Elon Musk. 8 lutego 2018 r. miliony ludzi na całym świecie mogły podziwiać efekt kilku ostatnich lat jego pracy. Firma Space X należąca do Muska przeprowadziła udany testowy start rakiety Falcon Heavy – największej i najmocniejszej z obecnie używanych. Ma ona 70 metrów wysokości, a jej zdolność wynoszenia na niską orbitę okołoziemską (czyli na wysokość od 200 do 2000 kilometrów nad Ziemią) obliczono na 63,8 ton. To ładunek ponad...
Jan Przemyłski
Bóg, honor i ojczyzna – dla żołnierzy antykomunistycznego podziemia to były najwyższe wartości, za które bez wahania oddawali życie. 1 marca już po raz ósmy obchodzić będziemy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Z tej okazji w całym kraju przygotowywane są okolicznościowe wydarzenia, z kolei centralne uroczystości, z udziałem władz państwowych, zaplanowano na placu Józefa Piłsudskiego w Warszawie. „Chcieli nas zakopać. Nie wiedzieli, że jesteśmy ziarnem” – to zdanie znakomicie opisuje tragiczną, ale jakże piękną historię żołnierzy antykomunistycznego podziemia z lat 1944–1963. Za swój opór przeciwko reżimowej władzy z moskiewskiego nadania często zapłacić musieli najwyższą cenę – życiem własnym lub swoich bliskich. Przez dziesiątki lat starano się wyrzucić ich na śmietnik...
Jan Przemyłski
Atmosfera Marsa w około 0,12 proc. składa się z tlenu – to zdecydowanie za mało, aby człowiek mógł przeżyć na powierzchni tej planety. Jednak marzenie o kolonizacji czerwonego globu sprawia, że naukowcy z NASA już wymyślili, jak stworzyć tam warunki pozwalające na rozwój życia. – Kolejny lądownik, który znajdzie się na Marsie w 2020 roku, ma za zadanie przeprowadzić eksperyment, w którym zamierzamy spróbować wytworzyć tlen z marsjańskiej atmosfery – poinformował Robert Lightfoot, jeden z dyrektorów amerykańskiej agencji kosmicznej NASA. Tym samym potwierdził, jaki będzie główny cel misji Mars Rover 2020, której rozpoczęcie planowane jest właśnie za dwa lata. Agencja chce wysłać na Czerwoną Planetę łazik z wmontowanymi siedmioma, starannie wyselekcjonowanymi urządzeniami do...
Jan Przemyłski
Wchodzimy do sklepu. Towary z półek pakujemy bezpośrednio do torby i wychodzimy. Kas ani kolejek nie ma, kasjerów pytających, czy „mogą być winni grosika”, też nie spotkamy. Tak będą wyglądały sklepy przyszłości. Kilka dni temu w USA otwarto pierwszy z nich. Kto z nas przynajmniej raz w życiu nie zdenerwował się podczas robienia zakupów z powodu gigantycznej kolejki do kasy? Jeśli do tego dojdzie przerwa, podyktowana koniecznością wymiany papieru, na którym drukowane są paragony, to część klientów opuszcza sklep z podwyższonym ciśnieniem. Co ciekawe, jeśli przyjąć, że dziennie spędzamy ok. 10 minut na staniu w kolejce, to tygodniowo tracimy na to ok. 50 minut cennego czasu. Mnożąc to przez 52 tygodnie wychodzi nam 2,6 tys. minut rocznie, czyli ok. 43 godzin. Firma Amazon zwróciła...
Jan Przemyłski
To może być koniec ery smartfonów, których wyświetlacze po upadku na ziemię pokrywają się tzw. pajęczynką, a koszt ich wymiany to często połowa wartości telefonu. Na targach CES 2018 w Las Vegas Samsung zaprezentował prototyp telefonu, który składa się jak kartka papieru. Od lat otrzymujemy zapewnienia, że elastyczne i składane smartfony lada moment pokażą się w sprzedaży. Problem w tym, że pierwsze zapowiedzi pojawiły się już w… 2011 r. Od tamtej pory rynek próbowały nieudolnie podbić takie modele telefonów jak Samsung Galaxy Round lub LG G Flex, w których ekrany były w jakimś stopniu zakrzywione. Jednak te urządzenia łączyło jedno – nie były w żaden sposób elastyczne ani składane. Jednak okazuje się, że impas został wreszcie przełamany i firma Samsung stworzyła wyświetlacz na...
Jan Przemyłski
Firma Nissan zaprezentowała technologię stworzoną dla samochodów, która pozwala przewidzieć, co zamierza zrobić kierowca już w momencie, gdy tylko o tym pomyśli. Poznajmy Brain-to-Vehicle (B2V) – najnowsze dzieło japońskiego giganta motoryzacyjnego. Autonomiczne pojazdy z pewnością są przyszłością motoryzacji, ale to nie znaczy, że producenci samochodów odwrócili się od kierowców z krwi i kości. Podczas tegorocznych targów technologicznych Consumer Electronics Show (CES2018), zorganizowanych w Las Vegas na początku stycznia, firma Nissan zaprezentowała system Brain-to-Vehicle (B2V), który umożliwi pojazdom interpretowanie sygnałów z mózgu kierowcy. Pisząc prościej: pojazd dostaje informację o zamiarach kierowcy już w momencie, gdy pomyśli on np. o dodaniu gazu, zatrzymaniu auta czy...
Jan Przemyłski
Hodowla żywności na powierzchni Księżyca ma zrewolucjonizować kolonizację Marsa i innych planet. W czerwcu 2018 r. Chińczycy wyślą w kosmos mały ekosystem, pozwalający na uprawę ziemniaków na powierzchni Srebrnego Globu. Mając w głowie wizję kolonizacji innych planet, naukowcy codziennie starają się tworzyć technologie, które umożliwiałyby nam podbicie kosmosu. Oprócz wyzwań dotyczących olbrzymich przeciążeń, stanu nieważkości, a także braku tlenu, pozostają również tak „błahe” rzeczy jak wyhodowanie żywności. Jak powszechnie wiadomo, atmosfera Księżyca, Marsa czy jakiegokolwiek innego ciała niebieskiego różni się od naszej ziemskiej, a co za tym idzie, uprawa roślin jest tam praktycznie niemożliwa. Ten problem postanowili jednak rozwiązać chińscy naukowcy. W ramach programu...
Jan Przemyłski
Układ Słoneczny nie jest już jedynym znanym nam układem planetarnym z ośmioma planetami. Agencja NASA ogłosiła, że przy pomocy sztucznej inteligencji stworzonej przez Google odnalazła kolejną planetę krążącą wokół Kepler-90, gwiazdy podobnej do naszego Słońca, która oddalona jest od nas o ponad 2,5 tys. lat świetlnych. Odkrycie ósmej planety krążącej wokół gwiazdy Kepler-90 to prawdziwy przełom w astronomii. Teraz już wiemy, że nasz Układ Słoneczny nie jest jedynym, w którym wokół centralnej gwiazdy krąży osiem planet. Kosmiczny bliźniak oddalony jest od nas dokładnie o 2545 lat świetlnych i znajduje się w gwiazdozbiorze Smoka. – Układ Kepler-90 przypomina trochę miniaturową wersję naszego Układu Słonecznego. Małe planety orbitują bliżej gwiazdy, większe dalej, ale wszystkie są...
Jan Przemyłski
Czy życie pozaziemskie mogło się rozwinąć tuż pod naszym nosem, a konkretniej na jednym z księżyców Saturna, gdzie znajdują się ogromne ilości wody? Odpowiedzi na to pytanie poszuka agencja NASA, która buduje specjalne urządzenie mające dokładnie zbadać satelitę szóstej planety od Słońca. Wiosną tego roku na łamach czasopisma „Science” opublikowany został artykuł poświęcony śladom molekularnego wodoru i procesów hydrotermalnych zachodzących na Enceladusie, jednym z 62 naturalnych satelitów Saturna. Te zjawiska oznaczają, że mogłoby się tam rozwinąć życie. Przypomnijmy, że wcześniej naukowcy ustalili już, że na wspomnianym wyżej księżycu, pod grubą warstwą lodu, znajduje się płynny ocean. Jednak woda to niejedyny czynnik pozwalający na spekulacje o istniejących na Enceladusie żywych...
Jan Przemyłski
Rosyjska Państwowa Agencja Kosmiczna Roskosmos wspólnie z rosyjskimi liniami lotniczymi S7 planują zbudować port kosmiczny na orbicie ziemskiej. Miałby on pełnić rolę stacji paliwowej dla statków latających m.in. między Ziemią a Księżycem oraz Marsem. Wielofunkcyjny kompleks orbitalny, który z pewnością będzie największym tego typu przedsięwzięciem w historii kosmonautyki, ma powstać w ciągu najbliższych kilkunastu lat. Według założeń kosmodrom nie miałby służyć jedynie do tankowania wahadłowców, ale również do ich budowania oraz napraw. Oprócz tego przeprowadzano by na nim najróżniejszego rodzaju eksperymenty, rozwijano technologie kosmiczne, a także obsługiwano misje badawcze. Podmioty zainteresowane wybudowaniem takiego obiektu nie zdradziły jeszcze szczegółowych planów...
Jan Przemyłski
Na dnie jeziora Wan, największego w Turcji, odkryto ruiny starożytnej twierdzy. Według naukowców zabudowania liczą blisko 3000 lat i są pozostałością cywilizacji ludu Urartu, zamieszkującego granice dzisiejszej Turcji, Armenii i Iranu. Słone jezioro Wan jest największym i zarazem najgłębszym jeziorem w Turcji. Jego wymiary to 120 km na 80 km, a odległość między powierzchnią tafli wody i dna wynosi nawet 451 m. Mieszkańcy aglomeracji powstałej wokół zbiornika od stuleci opowiadali historię o ukrytym w jego głębinach, zaginionym mieście. Miejsce to miało nawet swojego legendarnego potwora, który ochraniał osadę przed wrogami. Kilka tygodni temu grupa naukowców z Uniwersytetu Van Yuzuncu Yil postanowiła posłuchać plotek i przebadała południowo-wschodnią część jeziora. To, co odkryli,...
Jan Przemyłski
Ma blisko 400 metrów długości, około 40 metrów szerokości, jest skalista o czerwonym odcieniu i, co najistotniejsze, nie pochodzi z naszego Układu Słonecznego. Oumuamua, bo tak została nazwana, to pierwsza w historii odkryta asteroida pochodząca z przestrzeni międzygwiezdnej, która przeleci niedaleko Ziemi. 19 października Rob Weryk z Instytutu Astronomii Uniwersytetu Hawajów (IFA) odkrył dziwny obiekt na niebie. Został pierwotnie oznaczony jako A/2017 U1. Jednak po wstępnych badaniach trajektorii jego lotu naukowcy ustalili, że nadleciał z innego układu planetarnego. Astronomowie natychmiast ochrzcili międzygwiezdnego gościa mianem „Oumuamua”, co w języku hawajskim znaczy „pierwszy posłaniec”. Jest to pierwsza tego typu asteroida, jaką udało się odkryć w historii badań nad kosmosem...
Jan Przemyłski
Promieniowanie kosmiczne to cichy, niewidzialny zabójca. Szczególnie narażeni na jego działanie będą śmiałkowie, którzy piersi odważą się polecieć i zbadać Marsa. Aby wzmocnić ich organizmy, naukowcy z NASA chcą zmodyfikować ich kody DNA. Wizja kolonizacji Czerwonej Planety staje się coraz bardziej realna. Według planów agencji kosmicznych pierwsze statki załogowe mają tam zostać wysłane ok. 2030 r. Jednak do tego czasu naukowcy muszą rozwiązać wiele problemów, związanych głównie z ochroną zdrowia astronautów. Jednym z największych niebezpieczeństw, jakie czyhają w przestrzeni kosmicznej, jest niezwykle silne działanie wysokoenergetycznych cząsteczek (promieniowanie kosmiczne), którymi podczas takiej wyprawy bombardowane będą ciała astronautów. To natomiast może prowadzić do chorób...
Jan Przemyłski
Spróbujmy wyobrazić sobie życie bez smartfonów i komputerów. Zamiast nich byłby jedynie nasz mózg z wszczepionym specjalnym chipem. Gdy będziemy chcieli coś sprawdzić w Internecie lub porozmawiać przez telefon, wystarczy o tym pomyśleć. W ciągu dekady urządzenia tego typu mają wejść do powszechnego użytku. Elonowi Muskowi nie wystarcza już budowanie rakiet wielokrotnego użytku czy zapowiedzi kolonizacji Marsa. Przedsiębiorca w niedalekiej przyszłości planuje połączyć nasze mózgi z komputerami. Tylko dzięki temu możemy bowiem – jego zdaniem – dotrzymać im kroku. Aby zrealizować ten szalony plan, w 2016 r. założył swoją czwartą firmę o nazwie Neuralink. Na razie niewiele o niej wiadomo, chociaż amerykańscy dziennikarze ustalili, że Musk niedawno zatrudnił u siebie światowej sławy...
Jan Przemyłski
Zewnętrzne rozcięcia mogą być opatrzone m.in. za pomocą plastrów, bandaży, szwów, a teraz także… specjalnego kleju. MeTro to biokompatybilny, zastygający żel białkowy, przeznaczony do użytku zewnętrznego i wewnętrznego, dzięki któremu nasze rany zostaną uszczelnione w ciągu zaledwie 60 sekund. Inżynierowie z Uniwersytetu w Sydney opracowali rewolucyjny klej MeTro, który idealnie nadaje się do zamykania nawet głębokich ran w ludzkim ciele. Jego specjalny skład sprawia, że można go używać również do rozcięć tkanek wewnętrznych, takich jak płuca, serce i tętnice. Co ciekawe, materiał sprawdza się także w trudno dostępnych miejscach, gdzie płyny ustrojowe niszczą skuteczność tradycyjnych środków uszczelniających, np. szwy. Tajemnica skuteczności tego kleju kryje się w czasie jego...
Jan Przemyłski
Jedzenie dla astronautów, warunki identyczne jak w księżycowej bazie, a także „codzienne” problemy, z jakimi muszą zmagać się uczestnicy misji kosmicznych – takie wyzwania czekały na sześciu śmiałków, którzy postanowili wziąć udział w specjalnym eksperymencie prowadzonym w habitacie Lunares na lotnisku w Pile. Lunar Expedition 1 to nazwa misji, w której sześć osób zostało całkowicie odciętych od świata na dwa tygodnie, aby przekonać się na własnej skórze, jak wygląda życie na statku kosmicznym podczas lotu na Marsa lub Księżyc. Co ciekawe, nie wiedzieli nawet, która jest godzina, a komunikacja z nimi była opóźniona o 20 minut, tak jak podczas przebywania na Czerwonej Planecie. Eksperyment przeprowadzany był w symulującej bazę kosmiczną specjalnej kapsule o nazwie Habitat Lunares....
Jan Przemyłski
Jako dziewczynka smarowała Niemcom klamki klejem. Jako nastolatka była już żołnierzem AK. Walczyła w Powstaniu Warszawskim, a w Polsce Ludowej nie bała się mówić o swojej AK-owskiej przeszłości. Hanna Szczepanowska ps. „Heban” uwielbiała młodzież, a młodzież uwielbiała ją. Młodym ludziom mogłaby opowiedzieć jeszcze wiele. Niestety, w wieku 88 lat odeszła na wieczną wartę. Hanna Szczepanowska miała 10 lat, gdy wybuchła II wojna światowa. – Wszyscy w mojej rodzinie byli zaangażowani w walkę z okupantem, jednak mnie nie pozwolono działać właśnie ze względu na wiek – opowiadała jeszcze w czerwcu dziennikarzowi miesięcznika „Nowe Państwo”. Wspominała, że zdenerwowana którąś z kolei odmową, wzięła z szuflady klej i poszła na Aleje Jerozolimskie. Tam były zakwaterowane rodziny niemieckie....
Jan Przemyłski
Czy pamiętają Państwo filmy, w których astronauci podczas podróży kosmicznych wchodzili do specjalnych komór, gdzie zapadali w głęboki sen aż do czasu dotarcia na inną planetę? Ta wizja już niedługo może stać się rzeczywistością dzięki prowadzonym przez NASA badaniom dotyczącym hibernacji ludzi. Lot na księżyc pojazdu załogowego trwa około czterech dni. To czas, który ekipa statku kosmicznego musi spędzić, stłoczona w niewielkim pomieszczeniu, gdzie zachowanie prywatności jest zwyczajnie niemożliwe. Trochę lepiej zadbano o samopoczucie astronautów w stacji ISS (Międzynarodowa Stacja Kosmiczna). Tam zainstalowano dedykowane przestrzenie sypialne, kuchenne i toalety. Jednak to nie zmienia faktu, że członkowie misji stykają się ze sobą w bardzo małej przestrzeni przez cały okres...
Jan Przemyłski
Zamiast TIR-ów poruszających się po drogach, tunele 50 metrów pod ziemią, którymi autonomiczne wagoniki będą przewoziły ciężkie ładunki między największymi miastami. Taki pomysł na transport mają Szwajcarzy, którzy swoją innowacyjną ideę właśnie zaczęli wprowadzać w życie. Chcemy pokazać światu, jak zrobić logistykę przyszłości – powiedział Peter Sutterlüti, szwajcarski ekspert od logistyki, prezentując projekt o nazwie Cargo Sous Terrain. Pomysł wydaje się prosty, a polega na tym, żeby blisko 40 proc. ciężkiego transportu drogowego przenieść pod ziemię. Jak? Z fabryki przemysłowej towary byłyby przewożone do wyznaczonych punktów w miastach, gdzie ładowano by je na specjalne autonomiczne wagoniki, które następnie zjeżdżałyby do tuneli wydrążonych na głębokości około 50 metrów. Stamtąd...
Jan Przemyłski
Zamiast skomplikowanych, wielogodzinnych operacji jedynie zastrzyk z mikroskopijnymi „lekarzami”. Już wkrótce nanoroboty mogą stać się codziennością w medycynie. Naukowcy wierzą, że dzięki nim uda się pokonać choroby, na które nie ma obecnie lekarstwa. Nanorobot to mikroskopijnej wielkości urządzenie, które zostało wykonane z precyzją w skali atomowej i zaprojektowane w celu wykonywania specyficznych zadań. Jak każdy robot, składa się m.in. z zasilacza, czujników, manipulatorów, komputerów pokładowych, ale w odróżnieniu od tych ostatnich jest tak małe, że z łatwością przeciśnie się przez najcieńsze kanaliki układu krwionośnego człowieka. Jednak wielu z nas zada sobie pytanie, co takie nanoroboty będą mogły z nami zrobić i kto będzie nimi kierował? Czy na pewno są bezpieczne?...
Jan Przemyłski
Najstarsze znane odciski stóp przodków lub krewniaków człowieka odkryto niedawno w Trachilos na Krecie i datuje się je na prawie 6 mln lat. Tego niezwykłego znaleziska dokonał Polak, dr Gerard Gierliński. Do tej pory to Afrykę naukowcy z całego świata uznawali za miejsce, z którego wywodzi się człowiek. Badania prowadzone w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat zdawały się potwierdzać tę tezę, a ugruntowało ją odnalezienie na stanowisku Laetoli w Tanzanii śladów stóp, które liczyły blisko cztery miliony lat. Jednak ostatnie odkrycie dr. Gerarda Gierlińskiego całkowicie burzy dotychczasową wiedzę o historii ludzkiej migracji. W Trachilos na Krecie polski paleontolog znalazł ślady praczłowieka sprzed 5,7 mln lat. – Epopeja ewolucji człowieka zaczęła się już 5,7 mln lat temu i, co ciekawe,...
Jan Przemyłski
Pokaz sprzętu wojskowego, rekonstruktorzy ucharakteryzowani na powstańców warszawskich, konkursy historyczne, koncerty patriotyczne i wiele innych atrakcji – to wszystko czekało na uczestników Pikniku Powstańczego, który 10 września odbył się na Skwerze I Dywizji Pancernej Wojska Polskiego w Warszawie. Organizatorem Pikniku była Fundacja Reduta PWPW, a głównym jego celem było upamiętnienie bohaterów warszawskich z 1944 r. – Nasza inicjatywa ma upamiętnić nie tylko obrońców PWPW z Powstania, ale i wszystkich powstańców oraz ludność cywilną, która przez 63 dni bohatersko stawiała czoło okupantowi, aby wyzwolić swoją stolicę, poczuć namiastkę wolności – powiedział „Codziennej” Piotr Woyciechowski, prezes PWPW S.A. Wydarzenie otworzyła gra miejska skierowana głównie do najmłodszych...
Jan Przemyłski
Naukowcy z Purdue University w West Lafayette wynaleźli ogniwo przepływowe, dzięki któremu natychmiast naładujemy samochody elektryczne. Zamiast podłączać je kablem do gniazdka na długie godziny, wlejemy do „baku energii” świeży elektrolit, pozbywając się przy tym starego. Obecnie ładowanie aut elektrycznych odbywa się w specjalnie do tego przystosowanych punktach lub w przydomowych garażach. Zajmuje to od kilku do kilkunastu godzin, w zależności od sposobu ładowania. – Największym wyzwaniem dla przemysłu jest przedłużenie żywotności baterii i infrastruktury potrzebnej do ładowania pojazdu. Najpoważniejszą obecnie przeszkodą dla kierowców jest poświęcenie czasu na utrzymanie samochodów w pełni naładowanych – powiedział John Cushamn z Uniwersytetu Purdue na konferencji International...
Jan Przemyłski
Musimy kształcić odpowiedzialnych obywateli, którzy znają historię własnego kraju, wiedzą, w jaki sposób powstają określone zjawiska społeczne, polityczne. Chcemy odwrócić proces, który doprowadził do tego, że wiele osób czyta jedynie „paski” z wiadomościami w programach informacyjnych, sądząc, że ma kompletną wiedzę na dany temat – mówi minister Anna Zalewska. Jeden z podstawowych zarzutów przeciwników reformy edukacji dotyczył tego, że zmiany są przeprowadzane zbyt pospiesznie. Przepowiadano, że 1 września niektóre dzieci trafią do nieprzygotowanych szkół. Czy wszędzie udało się zdążyć przed pierwszym dzwonkiem? 23 czerwca uczniowie, którzy ukończyli szóstą klasę, otrzymali świadectwa do klasy siódmej. Tak naprawdę już wówczas reforma stała się faktem. Nie wydalibyśmy tych...
Jan Przemyłski
Las znają jak własną kieszeń. Nawet po kilka razy dziennie chodzą po nim, szukając zaatakowanych przez kornika drukarza drzew i znaczą je, by dbać o równowagę ekosystemu, opiekują się też zwierzyną leśną. Niestety, przez kampanię nienawiści prowadzoną przez pseudoekologów i liberalne media leśnicy zaczęli być postrzegani jako szaleńcy, którzy chcą wycinać całą Puszczę Białowieską. 6.20 rano, pobudka. Wstaję z łózka, otwieram okno i wpatruję się w dal. Słychać śpiew ptaków, szum drzew, gdzieś w oddali szczeka pies. Dla kogoś, kto wychowywał się w dużym mieście, a na studia przeprowadził do jeszcze większej aglomeracji, to fascynujące doznanie. Brak pokrzykujących na siebie kierowców, wiecznie się gdzieś śpieszących, dyskutujących o wielkich sprawach sąsiadów, i „wędrowców”, którzy...
Jan Przemyłski
Auta przyszłości muszą chronić nie tylko pasażerów, ale również powinny zadbać o bezpieczeństwo innych użytkowników infrastruktury miejskiej. Firma Waymo pracuje nad nową technologią, która w przypadku zderzenia zamieni niemal całą karoserię w poduszkę powietrzną. Czy tego chcemy czy nie, to tylko kwestia czasu, nim autonomiczne samochody wyjadą na nasze wątpliwej jakości drogi. Mają one być nie tylko wygodne i komfortowe, ale również superbezpieczne. Jednak oprócz komunikowania się ze sobą, co w jakimś stopniu zmniejszyłoby skutki ewentualnej kolizji takich pojazdów, muszą one również wykrywać pieszych, motocyklistów oraz rowerzystów. Zderzenie z tymi użytkownikami infrastruktury miejskiej niejednokrotnie kończy się tragicznie, i to nie dla kierowców. Problemem tym postanowiła zająć...
Jan Przemyłski
Zbudowany został około 6 tys. lat temu z kamieni ważących nawet kilka ton. Potężny, megalityczny grobowiec odnaleziono w Dolicach (woj. zachodniopomorskie), a jego wyjątkowo dobry stan zaskoczył samych archeologów. Grobowce takie jak ten odkryty w Dolicach, ze względu na monumentalny charakter, określa się mianem „polskich piramid”. Ze wstępnych badań wynika, że budowla ma około 6 tys. lat, a wzniesiona została na planie wydłużonego trójkąta o długości ponad 70 m i wysokości 2 m. Jej granice wyznaczają olbrzymie, nieobrobione głazy, z których niektóre ważą nawet kilka ton. Do tej pory grobowiec nie był badany metodą wykopaliskową, choć o jego istnieniu w tym miejscu naukowcy wiedzieli od blisko wieku. Archeolodzy rozpoczęli wykopaliska w sierpniu 2017 r. Wcześniej sądzono, że stan...

Pages